Genel
Kategori
Canlı TV Menü
Loading data...

Super Protocol – Küresel Yapay Zekâ Endüstrisinin Zirvesindeki Gürcü Girişimcilerin Projesi

Super Protocol
Giorgi Tolordava
18.11.26 16:00
• 22

ChatGPT, Gemini ve Claude gibi yapay zekâ araçları sayesinde yapay zekâ, günlük yaşamımızın ayrılmaz bir parçası hâline geliyor. Yapay zekâ; sağlık, finans ve bankacılık gibi alanlarda giderek daha aktif bir şekilde kullanılıyor. Örneğin, yapay zekâ şimdiden doktorlara tıbbi kayıtların analizinde, bankalara ise şüpheli finansal işlemlerin tespitinde yardımcı olabiliyor.

Ancak bu tür imkânlardan yararlanabilmek için yapay zekânın hassas bilgilere erişmesi gerekiyor ve tam bu noktada önemli bir soru ortaya çıkıyor: Kuruluşlar, hastaların kişisel tıbbi geçmişlerinin, finansal bilgilerinin ve ticari sırlarının, bu teknolojinin çalışması için gerekli altyapıyı ve veri merkezlerini yöneten şirketlerin erişimine açılmaması için yapay zekâyı nasıl kullanabilir?

İşte tam da bu sorunu, kurucu ortakları Gürcü girişimciler Nukri Basharuli ve Giorgi Zhghenti olan New York merkezli teknoloji şirketi Super Protocol çözmeye çalışıyor. Geliştirdikleri teknoloji, bir yapay zekâ modelinin hassas verileri, ne sunucu sahibinin ne de altyapı yöneticisinin bu verilere erişemeyeceği şekilde işlemesine olanak tanıyor.

Super Protocol CEO'su Nukri Basharuli, "Şirketler, yapay zekânın işlerinin inceliklerini anlamasını istiyor; ancak bunun için çoğu zaman yapay zekâya en değerli ve gizli bilgilerine erişim izni vermeleri gerekiyor. Super Protocol'ü tam da şirketlerin artık yapay zekâyı kullanmak ile kendi verilerini korumak arasında bir seçim yapmak zorunda kalmamaları için kurduk," diyor.

Girişim Hangi Sorunu Çözüyor?

Yapay zekânın bilgiyi işleyebilmesi için verilerin belirli bir aşamada şifresinin çözülmesi gerekir. Güvenlik riski de tam bu anda ortaya çıkar: Bilgiler sunucu belleğinde açık biçimde tutulur ve teorik olarak bir altyapı yöneticisi, kötü niyetli bir çalışan veya bir bilgisayar korsanı bu bilgilere erişebilir.

Hastaneler, bankalar veya sigorta şirketleri için bu yalnızca bir gizlilik meselesi değildir; katı veri koruma gereklilikleri, yasal yaptırımlardan kaçınmak amacıyla bu tür şirketleri müşteri bilgilerini en üst düzeyde korumaya yasal düzeyde zorunlu kılar.

Super Protocol bu sorunu Confidential Computing, yani gizli bilgi işlem teknolojisiyle çözüyor. Öyle ki Intel, AMD ve NVIDIA'nın modern işlemcileri, verilerin işlenme sırasında bile dış sistemler ve yöneticiler tarafından erişilemez olduğu izole ve güvenli bir ortam oluşturabiliyor.

Super Protocol bu teknolojik imkânları, yapay zekâ modellerinin ve uygulamalarının uyumlu sunucularda ve bulut altyapısında çalıştırılabileceği tek bir platforma dönüştürüyor.

Kullanıcılar, hassas verileri göndermeden önce gerekli güvenlik mekanizmalarının etkinleştirildiğini ve verilerinin bizzat önceden onayladıkları protokol tarafından işlendiğini kriptografik yöntemlerle doğrulayabiliyor.

Teknolojik Devrimin Ön Saflarındaki Gürcüler

Super Protocol'ün hikâyesi 2022 yılında başlıyor, ancak kurucularının iş birliği çok daha eskiye, 2015 yılına dayanıyor. Kuruluşların verileri güvenli bir şekilde paylaşmasına olanak tanıyan ilk ortak şirketleri Aggregion'ı tam da bu dönemde kurdular. 2022 yılında şirket stratejik bir yatırımcı tarafından satın alındı ve ardından kurucular yeni teknoloji projeleri Super Protocol'ü başlattılar.

Kurucuların kendilerine gelince; Nukri Basharuli Sohum'da doğdu. Mesleği nükleer fizikçilik olan Basharuli, temel parçacık dedektörleri üzerine doktora tezini savundu ve daha sonra teknoloji iş dünyasına geçiş yaptı. Bugün şirketin CEO'su olarak görev yapıyor.

Giorgi Zhghenti ise Londra ve Prag'da eğitim görmüş ve uluslararası danışmanlık şirketi PwC'de çalışmış bir finansçı. Super Protocol'de iş geliştirme, ortaklıklar ve ekosistem gelişimine liderlik ediyor.

Uluslararası Ortaklar ve Ürünün Gerçek Kullanımı

Super Protocol'ün teknolojisi hâlihazırda birçok uluslararası projede kullanılıyor.
Örneğin, klinikler için kişiselleştirilmiş tıbbi hizmetler geliştiren Yma Health, hastaların gizli verileriyle çalışmak için Super Protocol'ü kullanıyor. Projelerden biri kapsamında klinikler, hastaların tıbbi kayıtlarını anonim olarak işleme ve verileri yapay zekâ yardımıyla analiz etme imkânına sahip oluyor. İkinci proje ise Yma Health'in, Google'ın tıbbi yapay zekâ modeli MedGemma'yı, orijinal verilerin gizliliğini koruyarak klinik görüşmelere uyarlamasına olanak tanıyor. Her iki projenin de Google tarafından Health AI Developer Foundations kapsamında kamuoyuna sunulduğunu belirtmek gerekir.

Bunun yanı sıra Super Protocol, IBM ile iş birliği içinde Confluent Platform'un gizli bilgi işlem ortamında çalışmasına olanak tanıyan bir çözüm geliştirdi.

Canonical ve NVIDIA ise Super Protocol'ün gizli yapay zekâ teknolojisini nasıl geliştirdiğini vurgulayan araştırmalar yayımladı.

Şu anda 50'den fazla kuruluş Super Protocol'ün teknolojisini kullanıyor, platformda 2.000'den fazla gizli dağıtım (deployment) gerçekleştirildi ve tıbbi projelerde işlenen hasta kayıtlarının sayısı şimdiden bir milyonu aştı.

Super Protocol kurucu ortağı Giorgi Zhghenti, "Etkileyici bir yapay zekâ demosuyla dikkat çekebilirsiniz, ancak bir bankayı veya kliniği gerçek verilere erişmenize izin vermeye ikna etmek bambaşka bir zorluktur. Genellikle müzakereler tam da bu aşamada tıkanır ve biz onlara tam olarak bu sorunu çözmede yardımcı oluyoruz," diye belirtiyor.

Bu Hikâye Bizi Neden İlgilendirmeli?

Super Protocol'ün hikâyesi bizim için yalnızca Gürcü kurucular tarafından yönetildiği için değil, aynı zamanda Tiflis'te planlanan Silk Cloud veri merkezinin NVIDIA Blackwell Ultra sistemine dayanacak olması ve Super Protocol'ün bu merkezin güvenliğini ve gizliliğini sağlayabilecek olması nedeniyle de ilgi çekici.

Genel olarak yapay zekânın gelişiminden bahsederken sık sık Sam Altman, Dario Amodei, Jensen Huang veya Elon Musk'tan söz eder ve bu sürecin bizim dışımızda, başka bir yerde gerçekleştiğini düşünürüz... Ancak Super Protocol'ün varlığı, bunu bizim de yapabileceğimizi, yapay zekâ gelişiminin aynı zamanda Gürcülerin de meselesi olduğunu ve bu alanda da söyleyecek kayda değer sözümüz bulunduğunu kanıtlıyor.

Haberlerimize abone olun

Günün ana haberlerini alın