BBC-ის ჟურნალისტური გამოძიების მიერ მოპოვებულმა მასალებმა აჩვენა, რომ 2024 წლის ნოემბერ–დეკემბრის საპროტესტო აქციებისას საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს სპეციალური დანიშნულების რაზმმა, შესაძლოა, გამოიყენა ქიმიური ნივთიერება, ცნობილი როგორც „კამიტი“ — ნაერთი, რომელიც პირველად საფრანგეთმა პირველ მსოფლიო ომში გერმანიის წინააღმდეგ გამოიყენა.
გამოძიების მიხედვით, პროტესტის მონაწილეებმა წყლის ჭავლის გამოყენების შემდეგ განაცხადეს ხანგრძლივ სიმპტომებზე — კანის წვა, ქავილი, ხველა, ქოშინი და გარედან ჩამორეცხვის შემდეგაც არამდგრადი გაღიზიანება. ამ ეფექტების ნაწილი კვირების ან თვეების განმავლობაში გრძელდებოდა, რაც ტოქსიკოლოგებისა და ქიმიური შეიარაღების სპეციალისტების შეფასებით, ნაკლებად შეესაბამება თანამედროვე სტანდარტულ გამანეიტრალებელ საშუალებებს.
BBC-ის მიერ მოპოვებულ შიდა დოკუმენტში — სპეციალური დანიშნულების რაზმის 2019 წლის აღრიცხვაში — მითითებულია ორი ქიმიური პროდუქტი: „ქიმიური სითხე UN1710“ და „ქიმიური ფხვნილი UN3439“. პირველი დანიშნულია გამხსნელად — ტრიქლორეთილენი (TCE), ხოლო მეორე კოდით მითითებული ნაერთი შეიძლება იყოს ბრომბენზილ ციანიდი, იგივე „კამიტი“. BBC-ის მიერ გამოკითხული ქიმიური შეიარაღების ექსპერტების შეფასებით, სწორედ ასეთი კომბინაცია იძლევა იმ ეფექტს, რომელიც აღწერილია როგორც დაზარალებულთა, ასევე ადგილობრივი ექიმების დაკვირვებებში.
ჟურნალისტური გამოძიების თანახმად, წყლის ჭავლის მანქანებში მსგავსი ნივთიერების გამოყენების შესახებ ინფორმაცია დაადასტურეს მაღალი რანგის ყოფილ თანამშრომლებმაც, რომლებიც აცხადებენ, რომ ნაერთი ძალოვან სტრუქტურებში წლების განმავლობაში ინახებოდა.
ქიმიკოსებისა და ტოქსიკოლოგების შეფასებით, „კამიტი“ გამოირჩევა ძლიერი და ხანგრძლივი გაღიზიანებით, რის გამოც მეოცე საუკუნის შუა წლებში ის უმეტესწილად მოხმარებიდან ამოიღეს და მას ნაცვლად უფრო უსაფრთხო საშუალებები — მათ შორის ცრემლსადენი გაზი — გამოვიდა. ექსპერტების თქმით, თანამედროვე პირობებში ასეთი ნაერთის გამოყენება შესაძლოა ჩაითვალოს ქიმიურ იარაღად, რადგან მას შეუძლია გამოიწვიოს ხანგრძლივი და არა დროებითი ეფექტები, რაც საერთაშორისო სტანდარტების საწინააღმდეგოა.
ჟურნალისტურ გამოძიებას ახლავს ხელისუფლების კომენტარი სადაც აღნიშნულია რომ BBC-ის დასკვნები „აბსურდულია" და მითითებულია, რომ სამართალდამცველები მოქმედებდნენ კანონიერ ფარგლებში.
"პროტესტები, რომლებიც 2024 წლის 28 ნოემბერს ხელისუფლების მიერ ევროკავშირთან ინტეგრაციის პროცესის შეჩერების გამოცხადების შემდეგ დაიწყო, კვლავ გრძელდება. მიუხედავად მონაწილეთა რაოდენობის შემცირებისა, აქციები თითქმის ყოველ ღამეს იმართება, ხოლო დემონსტრანტები ხელისუფლებას ადანაშაულებენ ძალის გამოყენებასა და დემოკრატიული პროცესების შეზღუდვაში,"- ნათქვამია სტატიაში.
