Fitch Ratings-ს კავკასიის რეგიონზე ირანის ომის გავლენის შეფასებას აქვეყნებს. საერთაშორისო სარეიტინგო სააგენტო აღნიშნავს, რომ რეგიონის ქვეყნებისთვის ეს პოლიტიკის გამოწვევას ქმნის ძირითადად, ენერგიისა და ლოგისტიკის მაღალი ხარჯების გამო.
ორგანიზაციის თანახმად, ხანგრძლივი შოკი გაზრდის ინფლაციის რისკებს და გააფართოებს საგარეო დეფიციტს, განსაკუთრებით სომხეთში (რეიტინგი BB-/დადებითი) და საქართველოში (რეიტინგი BB/სტაბილური), რომლებიც ენერგიის წმინდა იმპორტიორები არიან.
Fitch ვარაუდობს, რომ საქართველოს მიმდინარე ანგარიშის დეფიციტი 2026 წელს მშპ-ს 5.3%-მდე გაიზრდება. სომხეთის დეფიციტი, სავარაუდოდ, 2026 წელს მშპ-ს 5%-ს მიაღწევს, 2025 წელს კი ეს მაჩვენებელი შვიდი წლის მაქსიმუმზე იყო და 7.2%-ს შეადგენდა.
"მიუხედავად ამისა, რეზერვების ბუფერები მნიშვნელოვნად გაუმჯობესდა საქართველოსა და სომხეთში, სადაც ჩვენ ველით, რომ ეკონომიკური ზრდა მხოლოდ ოდნავ შენელდება, 2022 წლიდან მოყოლებული ძლიერი შედეგების შემდეგ. აზერბაიჯანის ეკონომიკა, სავარაუდოდ, 2026 წელს 2.2%-ით გაიზრდება, 2025 წლის 1.4%-თან შედარებით, ნავთობის წარმოების შემცირებისა და გაზის წარმოების სტაბილიზაციის ხარჯზე",- წერს Fitch და დასძენს, რომ ენერგომომარაგების პირდაპირი რისკები შეზღუდული ჩანს.
სააგენტო მიუთითებს, რომ საქართველო გაზის უმეტეს ნაწილს აზერბაიჯანიდან იღებს, რომლის ნავთობისა და გაზის ინფრასტრუქტურას პირდაპირი საფრთხე არ ემუქრება. სომხეთს რუსულ „გაზპრომთან“ გაზის ფიქსირებული ტარიფის ხანგრძლივი შეთანხმება აქვს. გაცვლითი კურსის ზეწოლაც შენელებული დარჩა, ომის პირველ თვეში ქართული ლარი და სომხური დრამი აშშ დოლართან მიმართებით ძირითადად სტაბილური იყო.
Fitch აღნიშნავს, რომ უფრო ძლიერი საერთაშორისო რეზერვები, ვალუტის კურსზე ჯერჯერობით შეზღუდული ზეწოლა და საკმაოდ უსაფრთხო ენერგომომარაგება ზღუდავს სუვერენული რეიტინგების მოკლევადიან რისკებს. Fitch ასევე ელის, რომ პოლიტიკის შემქმნელები საჭიროების შემთხვევაში რეაგირებას მოახდენენ.
სააგენტოს თანახმად, საერთაშორისო ენერგომატარებლების ფასების ზრდა გავლენას მოახდენს ტრანსპორტის, კომუნალურ და სურსათის ხარჯებზე და შესაძლოა ინფლაცია ამჟამინდელი ზომიერი დონიდან გაზარდოს. ზეწოლა ასევე შეიძლება მოახდინოს სასუქების და სხვა იმპორტირებული რესურსების მაღალმა ფასებმა. მიუხედავად ამისა, რეგიონში რეალური საპროცენტო განაკვეთები დადებითი რჩება. ეს ცენტრალურ ბანკებს გარკვეულ შესაძლებლობას აძლევს, შეაკავონ უფრო ფართო ინფლაციური ეფექტები, თუ შოკი გაგრძელდება.
