პოლონეთის პრეზიდენტმა კაროლ ნავროცკიმ ვეტო დაადო კანონს, რომელიც ქვეყანას ევროკავშირისგან თითქმის 44 მილიარდი ევროს ოდენობის თავდაცვის სესხების მიღების შესაძლებლობას მისცემდა - ამის შესახებ Euronews იტყობინება.
ამ ნაბიჯმა კიდევ უფრო გაამწვავა პოლიტიკური დაპირისპირება პრემიერ-მინისტრ დონალდ ტუსკის მთავრობასთან იმის თაობაზე, თუ როგორ უნდა დაფინანსდეს ქვეყნის თავდაცვის ხარჯები.
კანონპროექტი ვარშავას საშუალებას მისცემდა, წვდომა ჰქონოდა ევროკავშირის პროგრამის "უსაფრთხოების ქმედება ევროპისთვის" (SAFE) სახსრებზე. ეს არის 150 მილიარდი ევროს ღირებულების ინიციატივა, რომელიც მიზნად ისახავს თავდაცვის ხარჯების გაზრდას და წევრი ქვეყნების თავდაცვის ინდუსტრიის გაძლიერებას.
ამ სქემის ფარგლებში პოლონეთი დაახლოებით 43.7 მილიარდი ევროს ოდენობის სესხს მიიღებდა, რითაც პროგრამის ყველაზე მსხვილი პოტენციური ბენეფიციარი ხდებოდა.
ტუსკის პროევროპული კოალიცია კანონმდებლობას აქტიურად უჭერდა მხარს და ამტკიცებდა, რომ სესხები უზრუნველყოფდა ხელსაყრელ დაფინანსებას პოლონეთის სამხედრო მოდერნიზაციის დასაჩქარებლად, განსაკუთრებით 2022 წლის დასაწყისში უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის შემდეგ გაზრდილი უსაფრთხოების საფრთხეების ფონზე.
ოფიციალური პირების განცხადებით, დაფინანსება ხელს შეუწყობდა თავდაცვის არაერთი პროექტის განხორციელებას, მათ შორის ქვეყნის აღმოსავლეთ საზღვრის გაძლიერებასა და იარაღის წარმოებაში ინვესტირებას.
თუმცა ნავროცკი, რომელიც კონსერვატიულ ოპოზიციასთან არის ასოცირებული, ამტკიცებდა, რომ ევროკავშირის სესხებზე დაყრდნობა ბრიუსელზე პოლონეთის დამოკიდებულებას გაზრდიდა. ამის ნაცვლად, მან თავდაცვის ინვესტიციების დასაფინანსებლად ინდუსტრიას შიდა რესურსების გამოყენება, მათ შორის ქვეყნის ცენტრალური ბანკის რეზერვებიდან მიღებული მოგების ჩართვა შესთავაზა.
ამ გადაწყვეტილებას მთავრობის წევრების მხრიდან მყისიერი კრიტიკა მოჰყვა. X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში ტუსკმა დაწერა: "პრეზიდენტმა დაკარგა შანსი, მოქცეულიყო როგორც პატრიოტი".
მან ასევე დააანონსა მინისტრთა კაბინეტის საგანგებო სხდომა, სადაც სესხის დასამტკიცებლად ალტერნატიულ ნაბიჯებს წარადგენს. მანამდე ტუსკმა განაცხადა, რომ მისი მთავრობა ამზადებს "გეგმა B-ს", რომელიც პოლონეთს SAFE-ის ფონდებზე წვდომის საშუალებას მაინც მისცემს.
