ბოლო პერიოდის განმავლობაში, ოქროზე მოთხოვნა მნიშვნელოვნად გაიზარდა, რამაც ოქრო მსოფლიოს მეორე უდიდეს სარეზერვო აქტივად აქცია და ამ მხრივ მან უკვე გადაუსწრო ევროს.
გლობალური ცენტრალური ბანკების რეზერვებში ამჟამად ოქროს წილი დაახლოებით 20%-ს შეადგენს, მაშინ როცა ევროს წილი 16%-მდეა შემცირებული. ეს ფაქტი ნათლად ასახავს, თუ როგორ იზრდება საერთაშორისო ფინანსურ სისტემაში ოქროს მნიშვნელობა და გავლენა.
ოქროზე მოთხოვნის ზრდის ერთ-ერთი ძირითადი მიზეზი ცენტრალური ბანკების მხრიდან მისი მასშტაბური შესყიდვებია. მაგალითად, 2024 წელს ცენტრალურმა ბანკებმა რეკორდული მოცულობის – 1000 ტონაზე მეტი ოქრო შეიძინეს, რაც მნიშვნელოვნად აღემატება გასული ათწლეულის საშუალო წლიურ მაჩვენებლებს. ამ ტენდენციაში განსაკუთრებით აქტიურობენ აღმოსავლეთის ქვეყნები – ჩინეთი, ინდოეთი, თურქეთი და პოლონეთი.
მოთხოვნის ზრდას ასევე მნიშვნელოვნად განაპირობებს გლობალური გეოპოლიტიკური დაძაბულობა და გაურკვევლობა, რომელიც უკრაინის ომისა და რუსეთის წინააღმდეგ დაწესებული სანქციების ფონზე, კიდევ უფრო გამწვავდა. სანქციების გამო ბევრი ქვეყანა ცდილობს საკუთარი რეზერვების უსაფრთხოების გაძლიერებას ისეთი აქტივებში ინვესტიციით, რომლებიც ნაკლებად ექვემდებარებიან საერთაშორისო შეზღუდვებსა და ფინანსურ რისკებს. ოქრო სწორედ ასეთ აქტივად მოიაზრება, რადგან ის ინარჩუნებს ღირებულებას მაშინაც კი, როდესაც ვალუტები შესაძლოა დაზარალდნენ პოლიტიკურ-ეკონომიკური არასტაბილურობის პირობებში.
მნიშვნელოვანი ფაქტორია ასევე აშშ დოლარის სანდოობის შემცირება. ბოლო წლებში შეერთებული შტატების შიდა პოლიტიკური ვითარება, სავაჭრო ომები და ვალუტის პოლიტიკური მიზნებისთვის გამოყენების რისკები ბევრ სახელმწიფოს აიძულებს, საკუთარი რეზერვები გადაინაწილონ სხვა აქტივებში, რომელთა შორის ოქრო წამყვან პოზიციაზეა. ამას ამყარებს ცენტრალური ბანკების განცხადებები, რომლებიც ხაზგასმით ამბობენ, რომ განიხილავენ ოქროს აქტივების წილის კიდევ უფრო გაზრდას, რაც დოლარზე დამოკიდებულების შემცირებას გულისხმობს.
ასევე, მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს ინფლაციური წნეხი და დაბალი რეალური ამონაგები, რომელიც ბოლო პერიოდში ინვესტორებს აქტიურად უბიძგებს ინფლაციისგან დაცულ აქტივებში დააბანდონ კაპიტალი. ოქრო, ტრადიციულად, აღიქმება აქტივად, რომელიც ინფლაციის პირობებში ინარჩუნებს ღირებულებას და იცავს მფლობელებს რეალური დანაკარგისგან.
და ბოლოს, ოქროზე მოთხოვნის ზრდას მნიშვნელოვნად უწყობს ხელს მისი მიწოდების შეზღუდვა. ოქროს მოპოვების ზრდა რთული პროცესია და წარმოების მოცულობის მკვეთრი მატება მოკლე პერიოდში პრაქტიკულად შეუძლებელია, რაც, თავის მხრივ, ხელს უწყობს ფასების ზრდას და კიდევ უფრო მიმზიდველს ხდის ოქროს, როგორც საინვესტიციო ინსტრუმენტს.
