როგორ მუშაობს სხვადასხვა ქვეყნის ჯანდაცვის სისტემა? - BMG გთავაზობთ ბლოგების ციკლს, რომელსაც პროფესორი ამირან გამყრელიძე BMGTV-ის გადაცემა "ჯანდაცვის სტანდარტისთვის" ამზადებს.
ნორვეგიაში, სადაც დაახლოებით 5.5 მილიონი მოსახლეა, მაღალია ჯანდაცვის პროფესიონალთა რაოდენობა. სისტემის საყრდენია ექიმები, მედდები, მეანები, ფიზიოთერაპევტები და საზოგადოებრივი ჯანმრთელობის სპეციალისტები. მიუხედავად ამისა, არსებობს სირთულეები სოფლის და ჩრდილოეთის რეგიონებში კადრების მოზიდვასთან დაკავშირებით. ჯანდაცვის პოლიტიკა მიზნად ისახავს წახალისების სისტემებს, დისტანციურ კონსულტაციებს და სასწავლო პრაქტიკებს სწორედ ამ რეგიონებში.
რა ეტაპებს მოიცავს ნორვეგიული სამედიცინო განათლების გზა?
სამედიცინო განათლება ნორვეგიაში საჯაროდ ფინანსდება მაღალი აკადემიური სტანდარტებით და სოციალური პასუხისმგებლობის პრინციპით. მისი მიზანია მომავალი ექიმების მომზადება, რომლებიც არიან კომპეტენტური, ეთიკურად მდგრადი და კვლევაზე ორიენტირებული. სწავლის ხანგრძლივობა – 6 წელია და ძირითადი უნივერსიტეტებია: ოსლოს უნივერსიტეტი, ბერგენის უნივერსიტეტი, ნორვეგიის მეცნიერებისა და ტექნოლოგიის უნივერსიტეტი ტრონჰეიმში, ნორვეგიის არქტიკული უნივერსიტეტი ტრომსოში.
სასწავლო პროგრამა მოიცავს: I–III წლები – ბიომედიცინის საფუძვლები, საზოგადოებრივი ჯანმრთელობა, კომუნიკაცია და ეთიკა. IV–VI წლები – კლინიკური პრაქტიკა საავადმყოფოებსა და პირველადი ჯანდაცვის დაწესებულებებში რაც მოიცავს ზოგად მედიცინას, ქირურგიას, ფსიქიატრიას და საზოგადოებრივ ჯანდაცვას. სავალდებულო ინტერნატურა 2023 წლიდან შერწყმულია ექვსწლიან პროგრამაში.
განათლება უფასოა და შესვლა ძალიან კონკურენტულია - ფასდება სკოლის ქულებითა და შესარჩევი გამოცდებით. უცხოელი სტუდენტების მიღება შესაძლებელია გაცვლითი პროგრამებით.
დამთავრების შემდეგ ექიმები გადიან სპეციალიზაციის კურსს, რომელსაც ხელმძღვანელობს ჯანდაცვის დირექტორატი და რეგიონული უწყებები. ხანგრძლივობა 5–6 წელია სპეციალობის მიხედვით. უწყვეტი პროფესიული განვითარება აუცილებელია ლიცენზიის განახლებისთვის. სხვა პროფესიული პროგრამები (მედდები, ფიზიოთერაპია და სხვ.) ტარდება უნივერსიტეტებსა და კოლეჯებში, აქცენტით ინტერდისციპლინურ სწავლებაზე.
ნორვეგიის ჯანდაცვის სისტემის ძლიერი მხარეები & გამოწვევები
სისტემის სიძლიერეები - უნივერსალური ხელმისაწვდომობა, ყველა მცხოვრები უფლებამოსილია სამედიცინო მომსახურებაზე შემოსავლისგან დამოუკიდებლად, ძლიერი პირველადი ჯანდაცვა, ოჯახის ექიმები ასრულებენ „კარიბჭის“ როლს სპეციალიზებულ სერვისებამდე, მაღალი ნდობა სისტემისადმი, გამჭვირვალობისა და პაციენტის უსაფრთხოების კულტურის წყალობით, ელექტრონული ჩანაწერების, ტელემედიცინისა და ციფრული რეცეპტების ფართო გამოყენება, განათლების ინტეგრაცია - მჭიდრო კავშირი უნივერსიტეტებს, საავადმყოფოებსა და პირველადი ჯანდაცვის დაწესებულებებს შორის განაპირობებს კარგად მომზადებულ კადრებს.
გამოწვევები და მომავალი მიმართულებები: მოსახლეობის დაბერება და ქრონიკული დაავადებების ზრდა; სამედიცინო პერსონალის დეფიციტი სოფლისა და ჩრდილოეთის რეგიონებში; საავადმყოფოების გადატვირთვა და გეგმიური ოპერაციების მოლოდინის დრო; საჭიროება პირველადი და სპეციალიზებული სერვისების უკეთესი ინტეგრაციისკენ.
მიმდინარე რეფორმები მიზნად ისახავს: საზოგადოებრივ და პრევენციულ სერვისების გაძლიერებას; ციფრული გადაწყვეტილებებისა და პაციენტთა ჩართულობის გაფართოებას; სამედიცინო განათლების მოდერნიზაციას, განსაკუთრებული აქცენტით გერონტოლოგიაზე, ზოგად პრაქტიკასა და გუნდურ მუშაობაზე.
