შემცირდა თუ გაიზარდა რეკლამა ტელევიზიებში?-კახა ბექაურის განმარტება

21 მაისს Forbes.ge-ზე გამოქვეყნდა მასალა სათაურით - "ტელევიზიების შემოსავლები შემცირებულია". მასალის გავრცელებიდან რამდენიმე დღეში გამოცემას კომუნიკაციების მარეგულირებელი კომისია დაუკავშირდა და აცნობა, რომ მასალა მცდარი იყო და კომისიის მოთხოვნით, ის უნდა შეცვლილიყო.

სტატიაში აღნიშნული იყო, რომ საქართველოში მოქმედი ტელევიზიების მთლიანი შემოსავლები შემცირებულია. მთლიან შემოსავლებში შედის, როგორც სამაუწყებლო, ისე არასამაუწყებლო შემოსავლები, რომლებიც წლების მიხედვით შემდეგი იყო: 2016 წელი - 143.9 მლნ ლარი; 2017 წელი - 146.6 მლნ ლარი; 2018 წელი - 137.2 მლნ ლარი. აღნიშნული მონაცემების წყარო კომუნიკაციების მარეგულირებელი კომისიის ანალიტიკური პორტალია, სადაც ყოველკვარტლურად ქვეყნდება საქართველოში მოქმედი ტელევიზიების შემოსავლების შესახებ მონაცემები.

კიდევ ერთი საკითხი, რომელსაც კომისია მცდარს უწოდებს შეეხება ტელევიზიების სარეკლამო შემოსავლებს. სტატიაში, რომელიც Forbes.ge-ზე განთავსდა აღნიშნული იყო, რომ დათვლაში შედიოდა რეკლამიდან და სპონსორობიდან მიღებული შემოსავლები. რეკლამიდან და სპონსორობიდან ტელევიზიებმა 2018 წელს 67.2 მლნ ლარის შემოსავალი მიიღეს, 2017 წელს 69.1 მლნ ლარი, ხოლო 2016 წელს კი 83.2 მლნ ლარი.

კომისიის მოთხოვნა იყო, რომ სტატიაში დათვლილიყო არა მხოლოდ რეკლამიდან და სპონსორობიდან მიღებული შემოსავლები, არამედ მასთან ერთად განცხადებებიდან, ტელეშოფინგიდან და პროდუქტის განთავსებიდან მიღებული შემოსავალიც. ამ შემთხვევაში მონაცემები შემდეგია: 2018 წელი - 75.2 მლნ ლარი; 2017 წელი - 75.4 მლნ ლარი, 2016 წელი - 87.9 მლნ ლარი.

შემცირდა თუ გაიზარდა რეკლამა ტელევიზიებში?-სწორედ ამ საკითხზე გააკეთა განმარტებები კომუნიკაციების მარეგულირებელი კომისიის თავმჯდომარემ, კახა ბექაურმა გადაცემა „ფორბსის კვირაში“.

„ტელევიზიებში შემოსული სარეკლამო ბაზრიდან მონაცემები, რომელიც ჩვენს ანალიტიკურ პორტალზეა და რომელიც ყოველკვარტალურად ქვეყნდება, ეს არის ის შემოსავლები, რომელიც სარეკლამო ბაზრიდან მიიღო ტელევიზიებმა, მაგრამ მას მთლიანობაში ვერ დავარქმევთ სატელევიზიო სარეკლამო ბაზარს, იმიტომ რომ სატელევიზიო სარეკლამო ბაზარი არის, რეკლამის მიმცემები რა ფულსაც ხარჯავენ ტელევიზიის რეკლამისთვის.

ამ დარგში დასაქმებულმა ანალიტიკოსებმაც, ავტორებმაც ძალიან კარგად იციან, რომ როდესაც კონკრეტულმა კომპანიამ სატელევიზიო რეკლამისთვის ფული გასცა, სანამ ტელევიზიამდე მოვიდა ის, რამდენიმე ეტაპი გაიარა.

პირველი, სარეკლამო სააგენტო, რომელმაც მას მედიაგეგმა შეუდგინა და სარეკლამო მომსახურება გაუწია და მეორე ე.წ მედიასახლები, რომლებიც ხან ერთი, ხან რამდენიმე ტელევიზიის რეკლამას ყიდიან.

ამიტომ ნაწილი სარეკლმაო ბაზრისა, სანამ ტელევიზიებამდე მოვა სარეკლამო ბაზრის ფული, რჩება გარეთ, რომელიც არ არის ასახული იმ მონაცემებში, რა მონაცემებიც ქვეყნდება და ილექება ე.წ შუამავლებში“-განმარტავს კახა ბექაური.

ბექაურის თქმით, ე.წ „გარეთ დალექილი ფული“ ტელევიზიებისთვის არის სხვადასხვა, რადგან მათ სხვადასხვა წელს შეცვალეს კონტრაქტები, შესაბამისად შემოსავლების გადანაწილების სტრუქტურაც შეიცვალა.

„ეს იყო ერთ-ერთი მიზეზი, როდესაც ჩვენ 2015-2017 წლებში ჩავატარეთ სარეკლამო ბაზრის კვლევა. სულ იყო აპელირება ამაზე, რომ კომისიის რეგულაციებმა გამოიწვიეს სარეკლამო ბაზრის ვარდნა და სარეკლამო ბაზარს ეძახდნენ მხოლოდ იმ ფულს, რომელიც ტელევიზებში შევიდა სარეკლამო ბაზრიდან და რასაც ჩვენ ავსახავდით. ერთის მხრივ ეს იყო მაპროვოცირებელი იმ კვლევის და მეორე იყო მაპროვოცირებელი ის, რომ ზუსტად ეს წელი, 2017 წელი იყო ახალი წელი, როდესაც შეცვალეს ბიზნესურთიერთობები და მოდელი სარეკლამო ბაზარზე ორმა მსხვილმა ტელევიზიამ, რომელიც ბაზრის 80%-ს ფლობდა.

2017 წელს დაიწყეს რეკლამის ერთად გაყიდვა და ამან გამოიწვია სხვანაირი გადანაწილება და ეს იყო მაპროვოცირებელი იმ კვლევის. შემდგომ 2018 წლის მეორე კვარტლიდან გაყოფა მოხდა და ცალცალკე ყიდიან“-აცხადებს ბექაური.

კითხვაზე, იქიდან გამომდინარე, რომ სარეკლამო ბაზარზე მდგომარეობა არის თითქმის იგივე და 2016 წლიდან მოყოლებული ბაზარს აქვს კლების ტენდენცია, ხომ არ ფიქრობს მარეგულირებელი რაიმე ტიპის ინსტრუმენტის გამოყენებას საიმისოდ, რომ მოხდეს ბაზრის სტიმულირება, კახა ბექაური პასუხობს, რომ მარეგულირებელი ამის საჭიროებას რა თქმა უნდა ხედავს.


„ჩვენ არაერთხელ გვითქვამს ამაზე არასაჯარო სივრცეში იმიტომ, რომ ჩვენ ვთვლით, რომ ჩვენ უნდა ვიყოთ ამის მონაწილეები, მაგრამ საჯარო ინიციატორი ჩვენ ამის არ უნდა ვიყოთ. პირველი და მთავარი მასტიმულირებელი მექანიზმი ჩვენი აზრით, არის ერთი სტანდარტი გაზომვის ანუ რეიტინგების. ჩვენ დღეს ბაზარზე ორი მთვლელი გვყავს, ანუ ბიზნესმა არ იცის, რეკლამის მიმცემმა არ იცის, რომელია სანდოობის მხრივ სწორი, რადგან როცა ორი კომპანიაა და ორი მონაცემი დგება ბაზარზე, ნაწილი ბიზნესის ამით ანთავსებს, ნაწილი ამით ანთავსებს.

ბიზნესს უფლება აქვს იცოდეს, ნებისმიერი ლარის ეფექტიანობა, რომელიც მან სარეკლამო კომუნიკაციაში ჩადო. დღეს ეს არ იცის, რადგან არ იცის მისი ნამდვილობა. ამიტომაც პრობლემაა ეს და არ აქვს სტიმული მეტი ფული დახარჯოს.

დამკვეთების ინტერესია, რომ ობიექტურად გაიზომოს მედია, იმიტომ რომ ფულს ისინი დებენ, მათ უნდა შექმნან ე.წ ასოციაცია, ისინი უნდა იყვნენ უმრავლესობა, შიგნით მედიაც უნდა იყოს და მათ ერთობლივად გამჭვირვალედ უნდა გააკეთონ ის, რომ ერთი მზომველი იყოს ბაზარზე.

რაც შეეხება ტელევიზიებს, მათ უფლება უნდა ჰქონდეთ, რომ ყოველწლიურად ან 6 თვეში ერთხელ აუდირება აკეთონ დამოუკიდებელი აუდიტორის მეშვეობით ამ მთვლელის, რომ ნამდვილად სწორად ზომავს“-აცხადებს კახა ბექაური.