დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვების საკითხზე ქვეყანაში არსებული ვითარება კვლავ მწვავეა. მშობლები სახელმწიფოსგან შესაბამისი მედიკამენტების შემოტანასა და დაფინანსებას მოითხოვენ, თუმცა ექსპერტების შეფასებით, პრობლემის ძირეული მიზეზი სისტემური ხარვეზებია.
საზოგადოებრივი ჯანდაცვის სპეციალისტი, ქეთი ჩხატარაშვილი BMGTV-ს გადაცემაში „ანალიტიკა“ ამბობს, რომ ჯანდაცვის სისტემა ძირითადად რეაქტიულ რეჟიმში მოქმედებს და არა პროაქტიულად, რაც მსგავს კრიზისულ სიტუაციებზე დაგვიანებულ და არასისტემურ პასუხებს განაპირობებს.
მისივე შეფასებით, ბოლო ათწლეულებში განხორციელებული არაერთი რეფორმის მიუხედავად, ქვეყანაში ჯანდაცვის პოლიტიკა თანმიმდევრულობით არ გამოირჩევა. „სისტემა, რომელმაც 30 წლის განმავლობაში იმდენი რადიკალური ცვლილება გამოიარა, დღესაც ვერ უზრუნველყოფს პროგნოზირებადობას - ხშირად არ ვიცით, რა გადაწყვეტილება იქნება მიღებული ხვალ“, - აღნიშნავს ტურძილაძე.
ექსპერტს მაგალითად თურქეთი მოჰყავს, სადაც მისი თქმით, ჯანდაცვის განვითარების სტრატეგია ათწლეულების განმავლობაში უცვლელი ძირითადი პრინციპებით მოქმედებს, რაც სისტემის სტაბილურობას უზრუნველყოფს. საქართველოში კი მსგავსი გრძელვადიანი ხედვის არარსებობა, მისი შეფასებით, ეს მუდმივ „კრიზისულ რეჟიმს“ ქმნის.
"თურქეთმა 30 წლის წინ ჯანდაცვის სექტორის განვითარების სტრატეგია რომ დაწერა და დაამტკიცა, მიუხედავად იმისა, რომ ერდოღანმა ქვეყანა ატრიალა და რეჟიმი შეცვალა, ის სტრატეგია არ შეცვლილა. კი, განიცდის დროსთან და სიტუაციასთან შესაბამის ცვლილებას, მაგრამ ძირითადი პრინციპები, რაც იყო მაშინ გაწერილი, დღემდე შეუცვლელია. ჩვენ ამას ვერასოდეს ვერ მივაღწიეთ სისტემასთან მიმართებაში. შესაბამისად, თუ ეს პროცესები თანმიმდევრულად არ წარიმართა, მსგავსი „ბომბები“ რომელზედაც სისტემას რეაგირება მოუწევს, მუდმივად იქნება", - ამბობს ქეთი ჩხატარაშვილი.
ჩხატარაშვილი ყურადღებას ამახვილებს იმაზეც, რომ ქვეყანამ ამ დრომდე ვერ დაამტკიცა ესენციური მედიკამენტების სავალდებულო ჩამონათვალი, მიუხედავად იმისა, რომ შესაბამისი დოკუმენტი არაერთხელ მომზადდა. მისი თქმით, ეს განსაკუთრებით პრობლემურია მაშინ, როცა საუბარია იშვიათ და მძიმე დაავადებებზე, როგორიც დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიაა.
"ვსაუბრობთ სისტემაზე და ქვეყანაზე, რომელმაც 32 წლის მანძილზე ვერ მოახერხა ესენციური მედიკამენტების ჩამონათვალის დამტკიცება იმ დონეზე, რომელიც სავალდებულო იქნება ქვეყნისთვის. ახლა აქ გაცილებით უფრო მარტივ მედიკამენტებზეა საუბარი, მოდი ესე ვთქვათ... მე რაც ვიცი, მე მგონი ერთი ექვსჯერ მომზადდა ეს სია, მეტჯერ თუ არა, მაგრამ ოფიციალურად, სავალდებულოდ, რომ ამ სიაზე დაფუძნებული რაღაცა სერიოზული გადაწყვეტილებები ყოფილიყო ქვეყანაში მიღებული, ეს არ მომხდარა”, - თქვა მან.
მისივე განმარტებით, მსგავსი დაავადებები იშვიათი შემთხვევების კატეგორიას მიეკუთვნება, რის გამოც სახელმწიფო ბიუჯეტის მხოლოდ ამ საჭიროებებზე მორგება რთულია. თუმცა, ეს არ გამორიცხავს საჭიროების სისტემურ გადაწყვეტას და სახელმწიფოს გარკვეული დოზით პროცესში ჩართულობას, რათაც წამლებზე ხელმისაწვდომობა გაჩნდეს.
დიუშენის კუნთოვანი დისტროფიის მქონე ბავშვების მშობლები უკვე ერთ წელზე მეტია სახელმწიფოსგან მათი შვილებისთვის სიცოცხლის გამახანგრძლივებელი მედიკამენტების ქვეყანაში შემოტანასა და დაფინანსებას ითხოვენ. ამ პერიოდში გაიმართა არაერთი შეხვედრა ჯანდაცვის სამინისტროსთან, თუმცა კონკრეტული გადაწყვეტილება მიღებული არ ყოფილა.
21 აპრილს გამართულ პრესკონფერენციაზე ჯანდაცვის მინისტრმა მიხეილ სარჯველაძემ განაცხადა, რომ მედიკამენტების შემოტანის საკითხზე მთავარ ბარიერს მათი უსაფრთხოების გარშემო არსებული რისკები წარმოადგენს. მისივე თქმით, მოთხოვნილი თერაპიები მაღალი ღირებულებითაც გამოირჩევა. მინისტრს კონკრეტული პრეპარატები არ დაუსახელებია, თუმცა განმარტა, რომ ერთ ნაწილს European Medicines Agency (EMA) ავტორიზაცია არ აქვს, ხოლო მეორე ჯგუფი მხოლოდ Food and Drug Administration (FDA)-ის მიერ არის დამტკიცებული და არა EMA-ს მიერ. მისი შეფასებით, დიუშენის სინდრომის მქონე დაახლოებით 100 პაციენტისთვის საჭირო მედიკამენტების წლიური დაფინანსება დაახლოებით 100 მილიონ ლარს შეადგენს, რაც მნიშვნელოვან ფინანსურ ტვირთს წარმოადგენს სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის.
