დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ჰორმუზის სრუტე „ძალიან მალე“ გაიხსნება, წინააღმდეგ შემთხვევაში კი ირანი „ძალიან ძლიერ დარტყმას“ მიიღებს.
აშშ-ის პრეზიდენტმა ამის შესახებ Fox News-ის ეთერში ისაუბრა მას შემდეგ, რაც სახელმწიფო მდივანმა მარკო რუბიომ და ფინანსთა მდივანმა სკოტ ბესენტმა განაცხადეს, რომ მოლაპარაკებებში პროგრესი მიღწეულია, რაც მიწოდების კვირის ბოლოს აღდგენის შესაძლებლობას იძლევა.
სამშაბათს, მიწოდების შეფერხებების შესაძლო შემსუბუქების ფონზე, Brent-ის მარკის ნავთობის ფასი თითქმის 5%-ით შემცირდა და ბარელზე 80 დოლარზე დაბლა დაეცა. ფასების ვარდნა ოთხშაბათს აზიურ ბირჟებზეც გაგრძელდა (დაახლოებით 0.7%-ით).
„ჩვენ ძალიან კარგი დისკუსიები გვაქვს“, - განაცხადა კალიფორნიაში ვიზიტისას ტრამპმა და ხაზგასმით აღნიშნა, რომ ირანი თვეების განმავლობაში მიმდინარე კონფლიქტის დასრულების შესახებ შეთანხმებით დაინტერესებულია.
აშშ-ის ცენტრალური სარდლობის (CentCom) განცხადებით, ჰორმუზის სრუტის სამხრეთ მარშრუტი თავისუფალი და ღიაა ყველა სავაჭრო გემისთვის, რომლებსაც ამ საერთაშორისო წყლის გზით ტრანზიტი სურთ.
სამშაბათს, Brent-ის გაუფასურების პარალელურად, ამერიკული WTI-ის ფასიც 5%-ზე მეტით შემცირდა და ბარელზე 76 დოლარი შეადგინა. ორივე მარკის ფასი 13 ივლისის შემდეგ ყველაზე დაბალ ნიშნულამდე დაეცა.
რუბიომ აღნიშნა, რომ ირანთან და ომანთან მოლაპარაკებებში პროგრესი შეიმჩნევა, რაც სრუტეში გემების გამტარუნარიანობის გაზრდას ეხება.
„მოლაპარაკებებში პროგრესი გვაქვს, თუმცა საბოლოო შეთანხმება ჯერ მიღწეული არ არის. ვიმედოვნებთ, რომ ეს უახლოეს მომავალში მოხდება“, - განუცხადა მან სახელმწიფო დეპარტამენტში ჟურნალისტებს.
ბესენტის თქმით, ჰორმუზის სრუტის გახსნის შესახებ შეთანხმება შესაძლოა ოთხშაბათს გაფორმდეს.
კითხვაზე, ექნება თუ არა ირანს გემების გატარებისთვის საფასურის დაწესების უფლება, მან უპასუხა, რომ საუბარი გადაადგილების თავისუფლებას ეხება.
მიუხედავად იმისა, რომ აშშ-ის მთავრობის მაღალჩინოსნები მოლაპარაკებების პროგრესზე საუბრობენ, შესაძლო შეთანხმების დეტალები ჯერ არ გასაჯაროებულა.
თავის მხრივ, ირანი აცხადებს, რომ აშშ-თან მოლაპარაკებებს არ აწარმოებს და მომავალშიც მხოლოდ ომანთან დიალოგს გეგმავს.
ირანის საგარეო საქმეთა სამინისტროს პრესსპიკერის განცხადებით, მედიატორ ომანთან მოლაპარაკებები სრუტეში გემების გავლის ახალ მექანიზმზე პოზიტიურად მიმდინარეობს.
ჰორმუზის სრუტე აშშ-სა და ირანს შორის მოლაპარაკებების მთავარ საკითხად რჩება. თებერვლის ბოლოს კონფლიქტის დაწყებამდე, ამ წყლის გზაზე გლობალური ნავთობისა და თხევადი ბუნებრივი აირის ყოველდღიური მიწოდების დაახლოებით მეხუთედი მოდიოდა.
კონფლიქტის დაწყების შემდეგ ირანმა სრუტეში ნაოსნობა თითქმის სრულად შეაჩერა, აშშ-მა კი რეგიონში ირანულ პორტებს საზღვაო ბლოკადა გამოუცხადა.
კიდევ ერთი ბლოკადა მოქმედებს საუდის არაბეთის პორტებზე წითელ ზღვაში, რომელიც იემენელმა ირანის მიერ მხარდაჭერილმა ჰუსიტებმა 20 ივლისიდან დააწესეს.
მას შემდეგ, რაც ირანმა ჰორმუზის სრუტე ჩაკეტა, ეს მარშრუტი მნიშვნელოვან ალტერნატივად იქცა, თუმცა ბოლო კვირაში გემებზე თავდასხმების გახშირების გამო საფრთხე გაიზარდა.
ანალიტიკოსების შეფასებით, ახლო აღმოსავლეთში ტანკერებისთვის საფრთხე ომის დაწყების შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულზეა.
სატრანსპორტო შეფერხებებმა საწვავის ფასები მთელ მსოფლიოში გაზარდა. დიდ ბრიტანეთში ბენზინის ფასმა ლიტრზე საშუალოდ 1.60 ფუნტს მიაღწია.
ამერიკული საავტომობილო ასოციაციის თანახმად, აშშ-ში ბენზინის ფასი გალონზე საშუალოდ 4 დოლარს აჭარბებს, ხოლო დიზელი თითქმის 5.40 დოლარი ღირს.
