ბლოგის ავტორია უძრავი ქონების გაყიდვების კომპანია „პროსპექტი“
ბარსელონა ევროპის ერთ-ერთი ყველაზე პოპულარული ტურისტული მიმართულებაა. სწორედ ტურიზმი ამოძრავებს ქალაქის ეკონომიკას, მაგრამ ბოლო წლებში ის ადგილობრივებისთვის მთავარ პრობლემადაც იქცა. ქალაქმა, რომელიც წლების განმავლობაში ტურისტულ ბინებს რბილი მეთოდებით ებრძოდა, საბოლოოდ ევროპაში ყველაზე მკაცრი გადაწყვეტილება მიიღო: 2028 წლის ნოემბრიდან ტურისტული აპარტამენტები, ისეთი, როგორსაც დღეს ვიცნობთ, ბარსელონაში აღარ იარსებებს.
რატომ მივიდა ქალაქი აქამდე
მიზეზი საბინაო კრიზისია. მერის, ჟაუმე კოლბონის, თქმით, ბოლო 10 წელიწადში ბარსელონაში ქირა 68%-ით გაიზარდა, ბინის შეძენის ღირებულება კი 38%-ით. The Local-ის ცნობით, ქალაქში საცხოვრებლის მიწოდება მწირია, საშუალო ქირა კი თვეში 1 100 ევროს გადასცდა.
ლოგიკა მარტივია: ბინის მფლობელისთვის ტურისტისთვის დღიურად გაქირავება გაცილებით მომგებიანია, ვიდრე ადგილობრივისთვის გრძელვადიანად. ათასობით ბინა Airbnb-ისა და მსგავს პლატფორმებზე გადავიდა, ცენტრალურ უბნებში კი ხელმისაწვდომი საცხოვრებელი თითქმის გაქრა.
რბილი ზომები, რომლებმაც ვერ იმუშავა
ბარსელონა ამ პრობლემას დიდი ხანია ებრძვის. ჯერ კიდევ 2014 წელს ქალაქმა ახალი ტურისტული ლიცენზიების გაცემაზე მორატორიუმი დააწესა. მერიის მონაცემებით, 2016 წლიდან 10 500 ჯარიმა დაწერეს და 9 700 ტურისტული ბინის საქმიანობის შეწყვეტა მოითხოვეს.
მიუხედავად ამისა, ბაზარზე ზეწოლა არ შემცირდა. ამიტომ ქალაქმა გაცილებით რადიკალური ნაბიჯი გადადგა.
10 101 ლიცენზია და 2028 წლის ნოემბერი
2024 წლის ივნისში კოლბონიმ განაცხადა, რომ 2028 წლის ნოემბრისთვის ბარსელონა გააუქმებს იმ 10 101 ბინის ლიცენზიას, რომლებიც ამჟამად მოკლევადიან გაქირავებაზეა დამტკიცებული. მექანიზმი მარტივია, ლიცენზიებს ვადა გასდით და აღარ განახლდება. მერის სიტყვებით, ეს ბინები ან ქალაქის მცხოვრებლებს დარჩებათ, ან ქირავდება და იყიდება ბაზარზე.
გეგმა კატალონიის მთავრობის რეგიონულ დეკრეტს ეფუძნება. Reuters-ის ცნობით, 2023 წელს მიღებული ეს დეკრეტი მუნიციპალიტეტებს უფლებას აძლევს, თავად გადაწყვიტონ, დაუშვებენ თუ არა ტურისტულ ბინებს.
დეკრეტი სახალხო პარტიამ (PP) გაასაჩივრა და მიუთითა, რომ ის კერძო საკუთრების უფლებას არღვევდა. 2025 წლის მარტში ესპანეთის საკონსტიტუციო სასამართლომ სარჩელი არ დააკმაყოფილა. Catalan News-ის ცნობით, სასამართლომ დაადასტურა, რომ კატალონიის დეკრეტი კანონიერია და კონსტიტუციურ პრინციპებს არ ეწინააღმდეგება, ხოლო ტურისტული გაქირავების რეგულირება საკუთრების უფლების გაუქმებას არ ნიშნავს.
Airbnb-მა ეს გადაწყვეტილება ღიად გააკრიტიკა: კომპანიის აზრით, ასეთი შეზღუდვები მხოლოდ სასტუმროების სექტორს აძლევს სარგებელს.
მნიშვნელოვანი დეტალი არის ის, რომ ბარსელონა ტურიზმს არ კრძალავს და სასტუმროების მუშაობასაც არ ზღუდავს. აკრძალვა ეხება მხოლოდ საცხოვრებელ კორპუსებში მთლიანი ბინების მოკლევადიან გაქირავებას. კატალონიის კანონმდებლობით, 31 ღამე ან ნაკლები ტურისტულ გაქირავებად ითვლება. შესაბამისად, უფრო ხანგრძლივი ვადით გაქირავება ამ აკრძალვის ქვეშ არ ექცევა.
რა ხდება ახლა
2028 წლამდე ორი წელი რჩება, თუმცა პროცესი უკვე დაწყებულია. Georgia Today-ის ცნობით, ვადის ამოწურვამდე 3 500-ზე მეტი ბინა უკვე დაუბრუნდა ჩვეულებრივ საბინაო ბაზარს.
ქალაქი ზეწოლას აძლიერებს. 2026 წლის ოქტომბერში მერიამ ტურისტულ ბინებზე უძრავი ქონების გადასახადი 150%-მდე გაზარდა და ამ ზომით წელიწადში შვიდიდან რვა მილიონ ევრომდე შემოსავალს ელის.
ბარსელონას მაგალითს სხვებიც მიჰყვებიან. ბადალონა პირველი მუნიციპალიტეტი იქნება, რომელსაც PP-ის მერი ხელმძღვანელობს და ტურისტულ ბინებს კრძალავს. 2026 წლის აპრილში კი ბარსელონას გეგმას ევროკომისიის მხარდაჭერაც დაემატა, თუმცა თავად კოლბონიმ აღნიშნა, რომ ბარსელონას გამოსავალი ევროკავშირის ყველა ქალაქისთვის გამოსავალს არ ნიშნავს.
რა მოხდება 2028 წლის შემდეგ
აზრები გაყოფილია. მერიის გათვლით, 10 000 ბინის საცხოვრებელ ბაზარზე დაბრუნება მიწოდებას გაზრდის და ფასებს დაასტაბილურებს.
კრიტიკოსები სხვაგვარად ფიქრობენ. ბარსელონას ტურისტული აპარტამენტების ასოციაცია Apartur ამტკიცებს, რომ აკრძალვა არალეგალური ტურისტული ბინების რაოდენობის ზრდას გამოიწვევს. PwC-ის ანგარიშის მიხედვით კი, ტურისტული ბინების გაქრობით ქალაქი ხელმისაწვდომი ადგილების 40%-ს დაკარგავს, რაც საფრთხეს უქმნის დიდ გამოფენებს, კონგრესებსა და სპორტულ თუ მუსიკალურ ღონისძიებებს. ტურისტებისთვის კი, სავარაუდოდ, ძირითად არჩევანად ისევ სასტუმროები დარჩება, რომლებიც, ნაკლები კონკურენციის პირობებში, შესაძლოა გაძვირდეს.
ქალაქი ამ რისკს აცნობიერებს: Reuters-ის ცნობით, ბარსელონა აკრძალვის ძალაში შესვლის შემდეგ ცენტრის გარეთ ახალი სასტუმრო ადგილების შექმნას დაუჭერს მხარს.
