ვენესუელაში აშშ-ის სამხედრო ოპერაციამ და პრეზიდენტ ნიკოლას მადუროს დაკავებამ გლობალური ბაზრების ყურადღება ქვეყნის ნავთობის სექტორისკენ მიმართა. მიუხედავად იმისა, რომ ვენესუელა მსოფლიოში ნედლი ნავთობის უმდიდრეს მარაგებს ფლობს, მისი ინფრასტრუქტურა ამჟამად კოლაფსის ზღვარზეა.
აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა განაცხადა, რომ ვაშინგტონი გეგმავს სექტორის სრულ რეაბილიტაციას.
„ჩვენ აღვადგენთ ნავთობის ინფრასტრუქტურას, რაც მილიარდობით დოლარი დაჯდება. ამ ხარჯებს უშუალოდ ნავთობკომპანიები დაფარავენ. ჩვენ უზრუნველვყოფთ ნავთობის ნაკადების აღდგენას იმ დონეზე, როგორც ეს საჭიროა“, - განაცხადა ტრამპმა შაბათს გამართულ ბრიფინგზე.
ციფრები და რეალობა: ვენესუელის მოპოვების ვარდნა
ვენესუელა OPEC-ის წევრია, თუმცა მისი წილი გლობალურ მოპოვებაში მკვეთრად შემცირებულია.
- მიმდინარე მოპოვება: დღეში დაახლოებით 1 მილიონი ბარელი (გლობალური მიწოდების 1%-ზე ნაკლები).
- ისტორიული მაქსიმუმი: 2000-იანი წლების დასაწყისში ქვეყანა დღეში 3 მილიონ ბარელზე მეტს აწარმოებდა.
შედარებისთვის, აშშ დღეში 13.5 მილიარდ ბარელს აწარმოებს, საუდის არაბეთი - 10-12 მილიონს, ხოლო რუსეთი - 9.4 მილიონს.
რაისის უნივერსიტეტის ლათინური ამერიკის ენერგეტიკული პროგრამის დირექტორი, ფრანსისკო მონალდი პროგნოზირებს, რომ ინფრასტრუქტურის აღდგენას და მოპოვების 4 მილიონ ბარელამდე გაზრდას მინიმუმ 10 წელი და 100 მილიარდ დოლარზე მეტი ინვესტიცია დასჭირდება.
მსოფლიოს უდიდესი მარაგები
მიუხედავად დაბალი წარმოებისა, ვენესუელა ფლობს მსოფლიოში უდიდეს დადასტურებულ ნავთობის მარაგებს - 303 მილიარდ ბარელზე მეტს, რაც გლობალური რეზერვების 17%-ია. ეს მაჩვენებელი აჭარბებს საუდის არაბეთის მარაგებს (267 მლრდ ბარელი) და 6-ჯერ აღემატება აშშ-ის რეზერვებს. ძირითადი რესურსი ორინოკოს სარტყელშია თავმოყრილი.
დღეისათვის ვენესუელაში მხოლოდ ერთი ამერიკული გიგანტი — Chevron-ი ოპერირებს, რომელიც ქვეყნის მოპოვების 25%-ს აკონტროლებს. სხვა მსხვილმა მოთამაშეებმა, როგორიცაა ExxonMobil და ConocoPhillips, ქვეყანა 2006 წელს, უგო ჩავესის მიერ ნაციონალიზაციის პროცესის დაწყების შემდეგ დატოვეს.
ექსპერტების განმარტებით, ახალი ინვესტიციების მოსაზიდად ქვეყანას დასჭირდება:
- პოლიტიკური სტაბილურობა.
- ახალი სახელშეკრულებო და ფისკალური სტიმულები.
- გამართული სამართლებრივი გარემო.
გავლენა ფასებზე
მიუხედავად გეოპოლიტიკური ძვრებისა, ნავთობის ფასებზე მყისიერი გავლენა მცირეა. პარასკევს WTI (West Texas Intermediate) ნავთობის ფასი ბარელზე 57.32 დოლარამდე დაეცა, რაც 2025 წლის იანვართან შედარებით (80 დოლარი) მნიშვნელოვანი კლებაა.
ანალიტიკოსები მიიჩნევენ, რომ ბაზარი ამჟამად გაჯერებულია და ვენესუელის დაბალი წარმოება ფასების მკვეთრ ზრდას არ გამოიწვევს. თუმცა, თუ ვენესუელური ნავთობის მიწოდება ხანგრძლივად შეიზღუდება, ამან შესაძლოა დიზელის საწვავის გაძვირება გამოიწვიოს, რადგან ვენესუელური ნედლეული სწორედ დიზელის წარმოებისთვისაა ოპტიმალური.
„ინვესტორებს ბოლო წლებში არაერთი გეოპოლიტიკური კრიზისი გამოუვლიათ (უკრაინა, ღაზა, ირანი), თუმცა არცერთს არ ჰქონია ხანგრძლივი ეფექტი ბაზარზე. ნაკლებად სავარაუდოა, რომ ვენესუელა გამონაკლისი იყოს“, - აცხადებს Adam Crisafulli, VitalKnowledge-ის ხელმძღვანელი.
