გლობალური ენერგეტიკული უსაფრთხოების ცენტრში ახალი სტრატეგიული ინიციატივა ჩნდება: თურქეთი, ეგვიპტე და საუდის არაბეთი ჰორმუზის სრუტეში ნავთობის ნაკადების სამართავად საერთაშორისო კონსორციუმის შექმნას განიხილავენ.
Reuters-ის ინფორმაციით, აღნიშნული საკითხი ისლამაბადში დაწყებული მაღალი დონის მოლაპარაკებების მთავარი თემაა, რომელშიც პაკისტანის, თურქეთის, ეგვიპტისა და საუდის არაბეთის საგარეო უწყებების ხელმძღვანელები მონაწილეობენ.
ინიციატივის ერთ-ერთი ცენტრალური ელემენტი სრუტეში ნავიგაციისთვის სპეციალური მოსაკრებლების სისტემის დანერგვაა. ბიზნესმოდელი, რომელიც ეგვიპტის მიერ არის ინიციირებული, სუეცის არხის ანალოგიურ სტრუქტურას ეფუძნება. პროექტის მიზანია ნავთობის ტრანზიტის რეგულირება და მიღებული შემოსავლების გამოყენება უსაფრთხოების გარანტიებისა და ნავიგაციის სტაბილურობის უზრუნველსაყოფად. აღნიშნული წინადადება უკვე გადაეგზავნა თეთრ სახლს განსახილველად, რაც მიუთითებს პროექტის მასშტაბურობაზე.
პაკისტანი, რომელსაც მჭიდრო კავშირები აქვს როგორც ირანთან, ისე აშშ-სთან, კონფლიქტის მოგვარების პროცესში საკვანძო მედიატორის როლს ასრულებს. გავრცელებული ინფორმაციით, პაკისტანის შეიარაღებული ძალების მეთაური, ასიმ მუნირი, რეგულარულ კომუნიკაციაშია აშშ-ის ვიცე-პრეზიდენტ ჯეი დი ვენსთან. ისლამაბადი ცდილობს, გამოიყენოს თავისი გეოპოლიტიკური მდებარეობა და დიპლომატიური არხები ირანში მიმდინარე საომარი მოქმედებების დასასრულებლად და საზღვაო მიმოსვლის აღსადგენად.
"ჰორმუზის სრუტე მსოფლიო ნავთობმიწოდების უმნიშვნელოვანესი არტერიაა, სადაც ნებისმიერი შეფერხება ენერგომატარებლების გლობალურ ფასებზე მყისიერად აისახება. კონსორციუმის შექმნის იდეა სწორედ იმ კრიტიკული ვითარების საპასუხოდ გაჩნდა, რომელმაც რეგიონში ნავიგაციის თავისუფლება საფრთხის ქვეშ დააყენა. Financial Times-ის მონაცემებით, არაბთა გაერთიანებული საამიროები მზადყოფნას გამოთქვამს, სრუტის დებლოკირებისთვის სამხედრო ძალაც კი გამოიყენოს, რაც რეგიონული მოთამაშეების მოთმინების ფიალის ავსებაზე მიუთითებს."
ამასთან, კონსორციუმის ფორმალური შექმნა ჯერ კიდევ კითხვის ნიშნის ქვეშ დგას. პაკისტანური წყაროები აღნიშნავენ, რომ მიუხედავად აქტიური განხილვებისა, ოფიციალური მოწვევა ისლამაბადს ჯერ არ მიუღია. თუმცა თავად ფაქტი, რომ ასეთი სტრუქტურის შექმნა განიხილება აშშ-სა და ირანთან, მიუთითებს იმაზე, რომ მხარეები ეძებენ გრძელვადიან ინსტიტუციურ გადაწყვეტას. თუ კონსორციუმი შედგება და ის სუეცის არხის მსგავს გამჭვირვალე მართვის მოდელს დანერგავს, ეს იქნება უპრეცედენტო შემთხვევა, როდესაც რეგიონული სახელმწიფოები საკუთარ თავზე აიღებენ გლობალური მნიშვნელობის ლოგისტიკური კვანძის მართვას. ინვესტორები ისლამაბადის მოლაპარაკებებიდან კონკრეტულ საგზაო რუკას ელიან.
