საქართველოს შემოსავლების სამსახურმა გამოსცა ახალი მითითება, რომელიც საგადასახადო დარღვევების შემთხვევაში დარიცხული ჯარიმების ნაწილის გაუქმების შესაძლებლობას აწესებს. საუბარია კომპანიებისთვის საგადასახადო შემოწმებების შედეგად დაკისრებული ჯარიმების 50%-ის გაუქმების წესზე. ინიციატივა სავარაუდოდ, საგადასახადო დავალიანებების ნებაყოფლობით გადახდის წახალისებას ისახავს მიზნად, რადგანაც საგადასახადო შემოწმების შედეგად დაკისრებული ჯარიმები მრავალ შემთხვევაში კომპანიების მხრიდან საჩივრდება, რაც მათი გადახდის პროცესს ახანგრძლივებს და როგორც სახელმწიფოსთვის ასევე კომპანიებისთვის დამატებით იურიდიულ ხარჯებს წარმოშობს.
„ნექსია ჯორჯიას“ მმართველი პარტნიორის დავით მამრიკიშვილის განმარტებით, საგადასახადო კოდექსის 269-ე მუხლში მსგავსი ჩანაწერი აქამდეც არსებობდა, თუმცა აღნიშნული თემატური მითითების გამოცემის შედეგად დაზუსტდა რიგი დეტალები, მათ შორის რომელი საგადასახადო მოთხოვნის დროს შეუძლია ბიზნესს აღნიშნული მექანიზმის გამოყენება.
“არსებული ნორმა საგადასახადო კანონმდებლობაში [269-ე მუხლის მე-11 ნაწილი] იყო და მუშაობდა, თუმცა პრაქტიკაში ჩვენ ვაწყდებოდით შემთხვევებს, რა დროსაც იყო გარკვეული დეტალები, რომელიც საჭიროებდა დაზუსტებას.
პირობითად, საგადასახადო შემოწმების შედეგად შესაძლებელია პირს დაეკისროს გადასახადი, ძირითადი თანხა, ჯარიმა და საურავი. მოცემული მუხლის არსი მდგომარეობს იმაში, თუ გადასახადის გადამხდელი აღიარებს საგადასახადო მოთხოვნას 30 დღის განმავლობაში და გადაიხდის საგადასახადო მოთხოვნაში არსებული ჯარიმის 50%-ს, ასეთ შემთხვევაში, მას გარანტირებულად შეუმცირდება საგადასახადო ჯარიმა. საგადასახადო კოდექსში ნათლად არ იყო განსაზღვრული, თუ რომელ საგადასახადო მოთხოვნის შემთხვევაში ხდებოდა აღნიშნული ნორმის გამოყენება.
თუ გადასახადის გადამხდელმა მიიღო საგადასახადო შემოწმების აქტი და მასში არის ორი საკითხი, რომლიდანაც პირობითად ერთს ეთანხმება გადამხდელი, მეორეს არ ეთანხმება და ორივესთან მიმართებით არის დაკისრებული ჯარიმა, გვქონდა შემთხვევები პრაქტიკაში, როცა გადასახადის გადამხდელი თვლიდა, რომ, უმჯობესი იყო ედავა. ერთ საკითხზე დაობდა და მეორეს ეთანხმებოდა. მოცემულ შემთხვევაში, თუ პირველი საკითხის დავის შედეგად მიიღებდა სასურველ გადაწყვეტილებას შეუმცირდებოდა იმ ნაწილში დარიცხული თანხა, საგადასახადო ორგანო გამოსცემდა შემდგომ კორექტირებულ საგადასახადო მოთხოვნას და გადასახადის გადამხდელს მეორე სადავო საკითხზე, რომელსაც ეთანხმებოდა, 269-ე მუხლის მე-11 ნაწილის გამოყენების უფლება ეზღუდებოდა.
ანუ, კოდექსში არ იყო ნათლად განსაზღვრული, აღნიშნული ნორმა ვრცელდებოდა მხოლოდ პირველად საგადასახადო მოთხოვნაზე თუ კორექტირებულ საგადასახადო მოთხოვნაზე. შესაბამისად, მეთოდური მითითებით შემოსავლების სამსახურმა დააზუსტა, რომ აღნიშნული ნორმის გამოყენება ხდება მხოლოდ პირველ საგადასახადო მოთხოვნასთან დაკავშირებით, ამიტომ თუ გადასახადის გადამხდელი საგადასახადო მოთხოვნის ჩაბარებიდან 30 დღეში არ მიიღებს გადაწყვეტილებას აღნიშნული შეღავათის, გადასახადის ჯარიმის პატიების წესის გამოყენებასთან დაკავშირებით, შემდგომ კორექტირებულ საგადასახადო მოთხოვნაზე აღნიშნული ნორმის გამოყენება ვეღარ მოხდება.
ვფიქრობ, ეს ნაწილი მთლად სამართლიანი არ არის იმ კუთხით, რომ შესაძლებელია საგადასახადო მოთხოვნაში იყოს ისეთი საკითხები და საგადასახადო აქტში იყოს დარიცხვა განხორციელებული ისეთ საკითხზე, რომელსაც პირობითად გადამხდელი ეთანხმება, მაგრამ შეიძლება იყოს საკითხები, როდესაც გადამხდელს განსხვავებული მოსაზრება აქვს და იმ ნაწილში არ ეთანხმება. შესაბამისად, თუ პირი გადაწყვეტილებას არ მიიღებს, ანუ მას აქვს არჩევანი, რომ თუ დავის რეჟიმში გადავა, უკვე მას ამ ნორმის გამოყენება ეზღუდება, ანუ ამ ნორმას ვეღარ გამოიყენებს და უნდა გააგრძელოს დავის ეტაპი, სადაც შეიძლება ერთ საკითხში წარმატებას მიაღწიოს, მაგრამ ისეთ საკითხში, რომელიც, პირობითად, გამოწვეული არის ისეთი გარემოებით, სადაც დარიცხვას ეთანხმება გადასახადის გადამხდელი, მაგ ნაწილში ამ ჯარიმის შემცირების მექანიზმით ვერ იმუშავებს”,- განმარტავს დავით მამრიკიშვილი.
შემოსავლების სამსახურის განმარტებით, გადასახადის გადამხდელი ვერ ისარგებლებს ჯარიმის შემცირებით იმ შემთხვევაშიც, თუ საგადასახადო მოთხოვნა დაკავშირებულია ისეთ სერიოზულ დარღვევებთან, როგორიცაა გადასახადის უკანონო ჩათვლა ფიქციური გარიგების ან ყალბი დოკუმენტით ან ისეთი დარღვევის დროს, როცა ადგილი ჰქონდა ყალბი დღგ-ის ანგარიშფაქტურის გამოწერას ან ფიქციური ოპერაციის დაფიქსირებას. წარმოდგენილი ცვლილებები 2025 წლის 22 სექტემბრიდან უკვე ძალაშია.
