დეველოპერული კომპანიების წარმომადგენლების ნაწილი საქართველოში უძრავი ქონების სექტორში ტოკენიზაციის ტექნოლოგიის დანერგვის პერსპექტივას დადებითად აფასებს.
საქმე ისაა, რომ საქართველოში უძრავი ქონების ტოკენიზაციის ტექნოლოგიის დანერგვა იგეგმება. აღნიშნულთან დაკავშირებით საქართველოს მთავრობამ დუბაიში დაფუძნებულ კომპანია PRYPCO-სთან მემორანდუმი გააფორმა, რომელიც დუბაის უძრავი ქონების ბაზრის ერთ-ერთი უმსხვილესი დეველოპერული კომპანია DAMAC-ის შვილობილია.
როგორც BMG-ის საკითხის შეფასებისას კომპანიების “თეთრი კვადრატის” და BK Holding-ის მმართველმა პარტნიორმა, ირაკლი ბურდილაძემ განუცხადა, სექტორში მსგავსი ციფრული სერვისების დანერგვა ინვესტორებისთვის უძრავ ქონებაზე ხელმისაწვდომობას გაზრდის.
როგორც ირაკლი ბურდილაძე განმარტავს, ტოკენიზაციის შედეგად შესაძლებელი გახდება, რომ მყიდველმა უძრავ ქონებაში ინვესტირება შედარებით მცირე თანხებით მოახდინოს.
“უძრავი ქონება ერთ-ერთი ყველაზე მომგებიანი სექტორია ინვესტიციებისთვის, მაგრამ სამწუხაროდ, ბევრს არ გააჩნია იმის საშუალება, რომ უძრავ ქონებაში შევიდეს და იყიდოს მაგალითად ბინა. ბინის შესაძენად მინიმუმ საჭიროა 40-50 ათასი დოლარის ექვივალენტი თანხა. თუმცა ამ სფეროში ამონაგები ბინების გადაყიდვიდან ან შემდგომი გაქირავებიდან საკმაოდ მაღალია. დღეს პოტენციური ინვესტორებისთვის, იმ ადამიანებისთვის, ვისაც გარკვეული დანაზოგი გააჩნიათ, სამწუხაროდ ჩვენს ქვეყანაში ფინანსური ინსტრუმენტების არჩევანი საკმაოდ შეზღუდულია. მაგალითად, ერთ-ერთი ყველაზე ცნობილი ფინანსური ინსტრუმენტი გახლავთ საბანკო დეპოზიტი, მაგრამ საბანკო დეპოზიტებზე საპროცენტო განაკვეთები არის საკმაოდ დაბალი, განსაკუთრებით თუ შევადარებთ იმ პოტენციურ ამონაგებს, რაც შეიძლება უძრავ ქონებაში გააკეთოს ინვესტორმა. საკმაოდ სერიოზულ სხვაობაზეა საუბარი.
ტოკენიზაცია არის იმის საშუალება, რომ პოტენციურ ინვესტორებს მივცეთ წვდომა სწორედ უძრავი ქონების სექტორზე. რა გზით? თუ მაგალითად ბინა ღირს 50,000 დოლარი და თქვენ არ გაგაჩნიათ 50,000 დოლარი, რომ შეიძინოთ ერთი მთლიანი ბინა, ტოკენიზაცია იძლევა ამ ბინის „დაწილადების“ საშუალებას. შესაბამისად, 50,000-იან ბინაზე ჩვენ შეგვიძლია გამოვუშვათ, პირობითად, 50 ცალი 1,000-დოლარიანი ტოკენი. ანუ ვირტუალური აქტივი, რომელიც შეიძლება პოტენციურმა ინვესტორმა შეიძინოს. ეს უფრო ფართო აუდიტორიას აძლევს წვდომას უძრავ ქონებაზე. ეს ტოკენი თქვენს საკუთრებაში რჩება და მას შემდეგ, რაც ბინა გაიყიდება დასრულებისას და ის ამონაგები ბინის რეალიზაციიდან დაგენერირდება, მოხდება მისი განაწილება ტოკენების მფლობელებზე. რეალურად, ინვესტორს ეძლევა საშუალება მონაწილეობა მიიღოს უძრავი ქონების სექტორში სწორედ ფრაქციონალიზაციის გზით. მცირდება საინვესტიციო თანხის მოცულობა, რაც საშუალებას აძლევს უფრო ფართო აუდიტორიას მიიღოს მონაწილეობა ამ სექტორში”, - განაცხადა ირაკლი ბურდილაძემ.
“თეთრი კვადრატის” და BK Holding-ის მმართველი პარტნიორი ასევე აღნიშნავს, რომ ტოკენიზაციის დანერგვა უძრავი ქონების სექტორისთვის დამატებითი დაფინანსების წყარო იქნება. ამასთან, მისივე შეფასებით, ეს ინსტრუმენტი ეროვნული ბანკის მიერ რეგულირებული უნდა იყოს.
“დეველოპერული სექტორისთვის ტოკენიზაცია არის დამატებითი ლიკვიდურობის გაჩენის წყარო. საქართველოში ბიზნესის დაფინანსების წყაროები საკმაოდ შეზღუდულია - საბანკო კრედიტისა და ობლიგაციების გარდა, პრაქტიკულად არ არსებობს სხვა ინსტრუმენტი. კაპიტალის ბაზრები ჩანასახოვან მდგომარეობაშია. მსგავსი ინსტრუმენტები ლიკვიდურობას გააჩენს სექტორში, გაიზრდება მოთხოვნა და ახალი პროექტების განხორციელების საშუალება მოგვეცემა.
ჩემი აზრით, ტოკენიზაცია გათანაბრებული უნდა იყოს ფასიანი ქაღალდების საჯარო შეთავაზებასთან და აუცილებლად უნდა იყოს რეგულირებადი ეროვნული ბანკის მიერ, რომ შევამციროთ თაღლითობის რისკი პოტენციური ინვესტორებისთვის”, - აღნიშნა ირაკლი ბურდილაძემ.
