"დაახლოებით 15 წელია არ შეცვლილა ჯარიმების ნიხრები და ამ 15 წელში საბანკო სფერო კარგად და სწრაფად გაიზარდა და აბსოლუტურად მართებული იყო ჩვენი გადაწყვეტილება, ჩვენ გავზარდეთ ჯარიმების ზედა ზღვარი", - განუცხადა ეროვნული ბანკის პრეზიდენტმა ნათია თურნავამ ჟურნალისტებს.
4 მარტს საკანონმდებლო მაცნეზე გამოქვეყნდა ნათია თურნავას ბრძანება, რომელიც კომერციული ბანკებისთვის განსაზღვრულ ჯარიმების ზედა ზღვარს ზრდის.
ბანკების ფულადი ჯარიმების განმსაზღვრელი ბრძანება, რომელიც 4 მარტამდე მოქმედებდა, ეროვნულმა ბანკმა 2009 წელს მიიღო და მისი მიხედვით, სებ-ს ბანკებისთვის შეეძლო დაეწესებინა ჯარიმა, რომლის მოცულობაც იყო საზედამხედველო კაპიტალის 0.01%, 0.05%, 0.1%, ხოლო ახალი ბრძანებით მას დაემატა საზედამხედველო კაპიტალის 0.5%-ისა და 1%-ის ოდენობის ჯარიმები. შესაბამისად, ჯარიმის ზედა ზღვარი გაათმაგდა.
ნათია თურნავას განცხადებით ჯარიმები სებ-ის თვითმიზანს არ წარმოადგენს, თუმცა მათი გაზრდილი ლიმიტები სებ-ს საფინანსო სფეროზე ზედამხედველობის გაუმჯობესებულ მექანიზმებს აძლევს.
"ჯარიმები არ არის ჩვენი თვითმიზანი. ჩვენი მიზანი არის პრევენცია სხვადასხვა დარღვევის. ჯარიმა უნდა ემყარებოდეს სამართლიანობის პრინციპს და უნდა იყოს დარგის ზომის პროპორციული და პრევენციულ დატვირთვას ატარებდეს.
დაახლოებით 15 წელია არ შეცვლილა ჯარიმების ნიხრები და ამ 15 წელში საბანკო სფერო კარგად და სწრაფად გაიზარდა და აბსოლუტურად მართებული იყო ჩვენი გადაწყვეტილება, ჩვენ გავზარდეთ ჯარიმების ზედა ზღვარი, თუმცა შენარჩუნებული გვაქვს გრადაცია და იშვიათად ვიყენებთ ზოგადად მაქსიმალურ ზღვარს.
გადავხედეთ სხვა ქვეყნების პრაქტიკას და სხვა მაღალგანვითარებულ ქვეყნებში გაცილებით უფრო მკაცრი მიდგომაა. ჩვენ ჯარიმას ვიყენებთ არა როგორც წნეხს, არამედ როგორც პრევენციას", - განაცხადა თურნავამ.
რა წერია ბრძანებაში:
"მოქმედი კანონმდებლობით (მათ შორის, ეროვნული ბანკის ინსტრუქცია, დებულება, წესი, დადგენილება) ან/და ეროვნული ბანკის მოთხოვნებითა და წერილობითი მითითებით აკრძალული ოპერაციების წარმოებისას ან/და დაწესებული შეზღუდვების, ლიმიტების, მოთხოვნების და აკრძალვების შეუსრულებლობისას ბანკი ჯარიმდება თითოეული ასეთი ოპერაციის ან/და ქმედების წარმოების/განხორციელების გამოვლენის მომენტისათვის ბოლო ანგარიშგების მდგომარეობით არსებული საზედამხედველო კაპიტალის 0.01%-ის, 0.05%-ის, 0.1%-ის, 0.5%-ის ან 1%-ის, მაგრამ არანაკლებ 20 000 (ოცი ათასი) ლარის ოდენობით დარღვევის სერიოზულობის ან/და კომერციული ბანკის აქტივებისათვის მიყენებული ზარალის ან/და შესაძლო საფრთხიდან გამომდინარე,"- ნათქვამია ბრძანებაში.
თანხობრივად ეს ჯარიმის შესაძლო მაქსიმალური ოდენობის მკვეთრ ზრდას ნიშნავს. მაგალითად, საქართველოში მოქმედი სისტემური მნიშვნელობის ბანკის საზედამხედველო კაპიტალი არის 6 მილიარდი ლარი, მისი 1% არის 60 მილიონი ლარი და შესაბამისად ჯარიმის ზედა ზღვარიც ამ ბანკისთვის 60 მილიონი ლარით განისაზღვრება. შედარებისთვის აქამდე მოქმედი ნორმით ჯარიმის ზედა ზღვარი საზედამხედველო კაპიტალის 0.1% იყო, რაც 6 მილიარდი ლარის საზედამხედველო კაპიტალის მქონე ბანკისთვის 6 მილიონ ლარს შეადგენდა.