ისტორიული წლის შემდეგ, დუბაის ბირჟის უძრავი ქონების მთავარი ინდექსი, 25%-ით, 16,700-დან 12,500 პუნქტამდე დაეცა. რითაც არა მხოლოდ 2025 წლის 15%-იანი შედეგები გააქრო, არამედ 2024 წლის 63%-იანი და 2023 წლის 38%-იანი სარეკორდო ნახტომების შედეგებიც კი სერიოზული რისკის ქვეშ დააყენა.
არადა, სტატისტიკური სურათი სულ ახლახან სრულიად განსხვავებული გახლდათ. გასულ წელს ბაზარზე ტრანზაქციების მოცულობამ სარეკორდო 917 მილიარდ დირჰამს, ანუ 250 მილიარდ დოლარს გადააჭარბა.
დადებული გარიგებების რაოდენობამ 270 000-ს მიაღწია, ხოლო ფასებმა 2021 წლიდან მოყოლებული 60-75%-ით მოიმატა. ამ უპრეცედენტო ეკონომიკური ბუმის მთავარ მამოძრავებელი ძალა უცხოური, განსაკუთრებით კი ინდური კაპიტალი იყო. ინდოელმა ინვესტორებმა უცხოური შენაძენების 20-22% დაიკავეს და ბაზარზე 40 მილიარდ დირჰამამდე ინვესტიცია განახორციელეს. პრემიუმ კლასის აქტივებზე არსებული 6-9%-იანი სტაბილური უკუგება გრძელვადიან მოთამაშეებს იზიდავდა.
ყველაფერი 2026 წლის 28 თებერვლის შემდეგ კარდინალურად შეიცვალა. ახლო აღმოსავლეთში მიმდინარე ომმა გლობალურ ფინანსურ ბაზრებზე ნამდვილი შოკი გამოიწვია. სიტუაციას განსაკუთრებით ამძიმებს ისიც, რომ ირანის მიერ საამიროებზე, როგორც აშშ-ის უახლოეს მოკავშირეზე განხორციელებულმა უშუალო თავდასხმებმა დუბაის, როგორც უსაფრთხო ნავსაყუდელისა და რეგიონის ახალი შვეიცარიის სტატუსი შეარყია.
პარალელურად, გეოპოლიტიკურმა კრიზისმა ნავთობის ფასები რეკორდულ ნიშნულამდე გააძვირა. ტრადიციულად, ძვირი ნავთობი ჭარბი ლიკვიდურობის ხარჯზე საამიროების ეკონომიკას ყოველთვის აძლიერებდა. თუმცა დღეს ამ მოცემულობას საპირისპირო ეფექტი აქვს და ინვესტორებისთვის სარგებელზე მეტად, საფრთხის შემცველია. ომის შიში და რისკებისგან თავის არიდების სურვილი ტრადიციულ ეკონომიკურ სარგებელს სრულად ჩრდილავს.
უცხოურ კაპიტალზე დამოკიდებული დუბაის ბაზრის სისუსტეები ახლა ყველაზე მკაფიოდ გამოჩნდა. მიუხედავად მყარი ფუნდამენტური მაჩვენებლებისა, მსხვილი კაპიტალის მფლობელების მიერ რეგიონული პორტფელების გადაფასებამ, ფასების სერიოზული კორექცია შეიძლება გამოიწვიოს. სარეიტინგო სააგენტო Fitch-ი ჯერ კიდევ ომამდე 10-15%-იან კლებას პროგნოზირებდა.
ისტორიას თუ გადავხედავთ, 2008 წელს ბაზარმა 50-60%-იანი, ხოლო 2014-2019 წლებში 25-30%-იანი ვარდნა განიცადა. მდგომარეობას 2026-2027 წლებში ექსპლუატაციაში შესასვლელი ახალი პროექტების უზარმაზარი ტალღაც ართულებს. მოთხოვნის შემცირების ფონზე ამხელა მიწოდებამ ბაზარი შესაძლოა კიდევ უფრო დაამძიმოს. ისეთი გიგანტების საბაზრო კაპიტალიზაცია, როგორებიცაა Emaar, DAMAC და Nakheel, ჯამში ასეულობით მილიარდ დირჰამს ითვლის. მხოლოდ საცხოვრებელი REIT-ის ღირებულება მარტის დასაწყისში 16 მილიარდ დირჰამს უტოლდებოდა. მართალია, მაღალი საიჯარო შემოსავლიანობა ჯერ კიდევ ნარჩუნდება, მაგრამ კაპიტალის გაუფასურების შიშს ის სრულად ვეღარ ანეიტრალებს.
დარგის ანალიტიკოსები მყისიერი კრახის ნაცვლად, ტრანზაქციების მკვეთრ შენელებას და ინვესტორების მხრიდან მოლოდინის რეჟიმში გადასვლას ელიან. სააგენტო Moody's დეველოპერთა გაყიდვების ზომიერ კლებას და ფასებზე მსუბუქ წნეხს ვარაუდობს. Emaar Properties-ის დამფუძნებელი, მოჰამედ ალაბარი, პანიკის საფუძველს ვერ ხედავს და ბაზრის სიჯანსაღეზე მიუთითებს. საბოლოო ჯამში, უძრავი ქონების სექტორის ბედს ახლა გადაწყვეტს ის, თუ რამდენ ხანს გასტანს რეგიონული დაძაბულობა და დაკარგული ნდობა რამდენად სწრაფად აღდგება.
