საქართველო იმ ქვეყნების სიას დაემატა, რომლებიც ტრანსნაციონალური რეპრესიების ტაქტიკას იყენებენ. ამის შესახებ Freedom House-ის 2026 წლის ანგარიშშია ნათქვამი. დოკუმენტის მიხედვით, ამ პრაქტიკის გამოყენებაში მხილებულ სახელმწიფოთა ჩამონათვალს ექვსი ახალი ქვეყანა შეემატა: ავღანეთი, ბენინი, საქართველო, კენია, ტანზანია და ზიმბაბვე.
ანგარიშში განმარტებულია, რომ ტრანსნაციონალური რეპრესიები ნიშნავს ხელისუფლებების მიერ საკუთარი კრიტიკოსების, დისიდენტებისა და აქტივისტების დევნას ქვეყნის საზღვრებს გარეთ - მათ შორის მკვლელობებს, თავდასხმებს, გატაცებებს, მუქარასა და სხვადასხვა ფორმის შევიწროებას.
“გასულ წელს მთავრობები მთელი მსოფლიოს მასშტაბით კლავდნენ, თავს ესხმოდნენ, იტაცებდნენ, ემუქრებოდნენ და ავიწროებდნენ კრიტიკოსებს მათ საზღვრებს მიღმა. Freedom House-მა წლის განმავლობაში ფიზიკური, პირდაპირი ტრანსნაციონალური რეპრესიების 126 ახალი შემთხვევა დააფიქსირა, რამაც ჩვენს მონაცემთა ბაზაში, 2014 წლიდან 2025 წლამდე, შემთხვევების სრული რაოდენობა 1,375-მდე გაზარდა", - ნათქვამია ანგარიშში.
დოკუმენტი ასევე მიუთითებს, რომ 2025 წლისთვის სულ მცირე 54 მთავრობა, ანუ მსოფლიოს ქვეყნების მეოთხედზე მეტი, ცდილობდა საზღვარგარეთ ოპონენტების გაჩუმებას. ყველაზე გავრცელებულ მეთოდებს შორის იყო დაკავება (49 შემთხვევა) და უკანონო დეპორტაცია (48 შემთხვევა). რიგ შემთხვევებში გამოყენებული იყო Interpol-ის მექანიზმებიც, რაც, ანგარიშის შეფასებით, მიუთითებს, რომ ორგანიზაციის რეფორმები ჯერ კიდევ ვერ ახერხებს მისი სისტემის ბოროტად გამოყენების სრულად აღკვეთას.
ანგარიშის მიხედვით, მსგავსი ქმედებების მნიშვნელოვანი ნაწილი მოდის თანამშრომლობით ავტორიტარულ რეჟიმებზე, განსაკუთრებით სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიასა და აღმოსავლეთ აფრიკაში. მაგალითად, ტაილანდი თანამშრომლობდა ჩინეთისა და ვიეტნამის ხელისუფლებებთან დისიდენტებისა და უმცირესობების წარმომადგენლების დაკავებისა და დაბრუნების მიზნით, მათ შორის 40 უიღური მამაკაცის დეპორტაციით ჩინეთში, რამაც კიდევ უფრო გაამყარა ჩინეთის, როგორც ტრანსნაციონალური რეპრესიების ერთ-ერთი მთავარი განმახორციელებლის სტატუსი. აღმოსავლეთ აფრიკაში კი კენიის, უგანდისა და ტანზანიის ხელისუფლებები ერთმანეთთან კოორდინირებულად მოქმედებდნენ აქტივისტების თვალთვალის, დაკავებისა და დაბრუნების პროცესში, განსაკუთრებით არჩევნების წინ და მის დროს.
მიუხედავად იმისა, რომ დემოკრატიულ ქვეყნებში ამ საფრთხის შესახებ ცნობიერება გაიზარდა და გარკვეული დაცვის მექანიზმებიც გაძლიერდა, ანგარიშში ხაზგასმულია, რომ ბევრი დევნილი აქტივისტი კვლავ დაუცველი რჩება. ტრანსნაციონალური რეპრესიები კი სულ უფრო ორგანიზებულ და საერთაშორისო თანამშრომლობაზე დაფუძნებულ პრაქტიკად ყალიბდება, რაც არა მხოლოდ ინდივიდებს, არამედ დემოკრატიულ ინსტიტუტებსა და სახელმწიფოების სუვერენიტეტსაც უქმნის საფრთხეს.
ავტოკრატიული რეჟიმებთან დაკავშირებული ქვეყნები უფრო ხშირად ხდებიან ტრანსნაციონალური რეპრესიების ადგილი, ვიდრე დემოკრატიულ ქვეყნებთან გარშემორტყმული სახელმწიფოები. Freedom House-ის 2014–2025 წლების მონაცემებით რამდენიმე ქვეყანა განსაკუთრებით მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა.
რუსეთი ერთ-ერთია იმ ქვეყნებს შორის, სადაც ფიქსირდება 101–200 შემთხვევის დიაპაზონი. ანგარიშის მიხედვით, ის არა მხოლოდ საზღვარგარეთ აკონტროლებს კრიტიკოსებს, არამედ მეზობელ ქვეყნებსაც ეხმარება დისიდენტების დევნაში, რაც ცენტრალური აზიის, კავკასიისა და ბელარუსის ხელისუფლებებს მოსკოვთან არსებული უსაფრთხოების კავშირებით აქვთ მხარდაჭერილი.
ანალოგიურად, თურქეთიც იმ ქვეყნებს შორისაა, სადაც 101–200 შემთხვევა ფიქსირდება. დოკუმენტის მიხედვით, თურქეთის ხელისუფლება თავადაც მონაწილეობს ტრანსნაციონალურ რეპრესიებში და ასევე ეხმარება სხვა ქვეყნების მსგავს ქმედებებს, მათ შორის აზერბაიჯანელი, უიღურული და ცენტრალური აზიის აქტივისტების წინააღმდეგ.
კენიაში მაჩვენებელი 51–100 დიაპაზონშია. ბოლო წლებში ქვეყანა უფრო სახიფათო გახდა რეგიონული დისიდენტებისთვის, ხოლო 2024 წელს, შიდა პროტესტების პარალელურად, ხელისუფლებამ ათობით უგანდელი აქტივისტის იძულებითი დაბრუნება განახორციელა.
ტაილანდი კი ყველაზე მაღალი მაჩვენებლით გამოირჩევა — 201-ზე მეტი შემთხვევა. ანგარიშის მიხედვით, იქ დაფიქსირდა შემთხვევები, როდესაც უიღურების ჯგუფები ჩინეთში, ხოლო კამბოჯელი აქტივისტები კამბოჯაში გააძევეს.
რაც შეეხება საქართველოს, ანგარიშის მიხედვით, 2014-2025 წლებში, მაჩვენებელი 11–50 დიაპაზონში ფიქსირდება.
