ევროპის რეკონსტრუქციისა და განვითარების ბანკმა (EBRD) კონფლიქტებზე რეაგირების პროგრამა დაიწყო და 2026 წელს ახლო აღმოსავლეთის კონფლიქტით დაზარალებული ეკონომიკებისთვის 5 მილიარდი ევროს გამოყოფას გეგმავს.
აღსანიშნავია, რომ პროგრამის მონაწილე ქვეყნებს შორის არაა საქართველო. EBRD-ის მიერ გავრცელებული ინფორმაციის თანახმად, დახმარება ფოკუსირდება ერაყზე, იორდანიაზე, ლიბანზე, დასავლეთ სანაპიროსა და ღაზაზე, ასევე დაზარალებულ მეზობელ ეკონომიკებზე, სადაც ბანკი ინვესტიციებს ახორციელებს, მათ შორის ეგვიპტეზე, თურქეთზე, სომხეთსა და აზერბაიჯანზე.
EBRD ასევე მზადაა, მხარდაჭერა გაუწიოს ყველა სხვა ეკონომიკას, სადაც ის ოპერირებს და რომლებიც დაზარალებულნი არიან უფრო ფართო ეკონომიკური უსაფრთხოების საკითხებით, ასევე ახალი მაკროეკონომიკური ზეგავლენით.
მიდგომა ორ ფაზას მოიცავს: ეკონომიკური აქტივობის მხარდაჭერით დაუყოვნებლივი დახმარების გაწევა, ფინანსური სექტორის სტაბილიზაციის ხელშეწყობა და აუცილებელი მომსახურების უწყვეტობის უზრუნველყოფა და დაზარალებულ ეკონომიკებში ზრდისა და მდგრადი აღდგენის საფუძვლის ჩაყრა.
მსოფლიო ბანკის კონფლიქტებზე რეაგირება ფოკუსირებული იქნება იმ ეკონომიკებზე, რომლებიც პირდაპირი დაზარალებულები არიან - ერაყზე, იორდანიაზე, ლიბანზე, დასავლეთ სანაპიროსა და ღაზაზე, ასევე დაზარალებულ მეზობელ ეკონომიკებზე, სადაც ბანკი ინვესტიციებს ახორციელებს, მათ შორის ეგვიპტეზე, თურქეთზე, სომხეთსა და აზერბაიჯანზე. ბანკი აღნიშნავს, რომ კონფლიქტებზე რეაგირების ინვესტიციების მოცულობა დამოკიდებული იქნება მოთხოვნაზე, სიტუაციის სწრაფად ცვალებადი ხასიათის გამო.
როგორც საფინანსო ინსტიტუტი აღნიშნავს, მიუხედავად იმისა, რომ სიტუაცია კვლავ ცვალებადი და უაღრესად გაურკვეველია, კონფლიქტის ეკონომიკური და სოციალური გავლენა უკვე იგრძნობა ბევრ ეკონომიკაზე, სადაც EBRD საქმიანობს, სავაჭრო გზების რღვევის, ენერგეტიკული და სასაქონლო შოკების, ინვესტორთა ნდობის შესუსტებისა და მოსახლეობისთვის მზარდი ხარჯების სახით. თუმცა, ზემოქმედების მასშტაბები დამოკიდებული იქნება იმაზე, თუ როგორ განვითარდება სიტუაცია მომდევნო კვირებსა და თვეებში.
ბანკის თანახმად, რეაგირება გააძლიერებს ენერგეტიკულ უსაფრთხოებას ენერგეტიკული კომპანიებისთვის მიზნობრივი ლიკვიდურობის მხარდაჭერის გზით მოკლევადიან პერსპექტივაში და დააჩქარებს გადასვლას უფრო დივერსიფიცირებულ, მდგრად და ადგილობრივად სტაბილურ ენერგეტიკულ სისტემებზე. ამასთან, სახელმწიფო საკუთრებაში არსებული საწარმოებისთვის დახმარების გაგრძელება უზრუნველყოფს აუცილებელი საქონლისა და მომსახურების შეუფერხებელ მიწოდებას, მდგრადობისა და ეკონომიკური მმართველობის გასაძლიერებლად გრძელვადიანი რეფორმების დღის წესრიგზე მუშაობის პარალელურად.
კერძო სექტორში, ენერგეტიკულ ბაზრებსა და აგროსასურსათო ღირებულებათა ჯაჭვებში არსებული დარღვევების აღმოსაფხვრელად, ბანკი უზრუნველყოფს საბრუნავ კაპიტალს და ლიკვიდურობას, რათა დაეხმაროს კომპანიებს ბაზრის არასტაბილურობის პირობებში ოპერირების გაგრძელებაში.
ბანკი კვლავ მტკიცედ არის ორიენტირებული ადამიანებზე, მხარს უჭერს ადამიანური კაპიტალის მდგრადობას სამუშაო ადგილებზე, ფინანსებსა და აუცილებელ მომსახურებაზე წვდომის დაცვით, ამავდროულად, დაუცველი ჯგუფების დაცვით.
ბანკის საინვესტიციო რეაგირებას თან ახლავს ძლიერი პოლიტიკური დიალოგი, მიზნობრივი ტექნიკური დახმარება და საკონსულტაციო მხარდაჭერა მთავრობების, კლიენტებისა და მცირე და საშუალო საწარმოებისთვის, რაც დაეხმარება მათ ადაპტირებაში, ზრდასა და უფრო მდგრადი და ინკლუზიური ეკონომიკის შექმნაში წვლილის შეტანაში.
