საქართველოს ეროვნული ბანკის თანახმად, საქართველოში საკრედიტო აქტივობა მზარდია, თუმცა სესხებზე საპროცენტო განაკვეთების დინამიკა ვალუტისა და სესხის ტიპის მიხედვით განსხვავდება. მონეტარული პოლიტიკის ანგარიშის თანახმად, ლარში გაცემული ცალკეული კატეგორიის სესხებზე განაკვეთები რისკის პრემიების შემცირების შედეგად დაიკლო, მოკლევადიან სესხებზე კი მკაცრი მონეტარული პოლიტიკის გავლენით გაიზარდა. ამასთან, გლობალურად საპროცენტო განაკვეთების ზრდა, სხვა თანაბარ პირობებში, უცხოურ ვალუტაში ფინანსური პირობების გამკაცრებას გამოიწვევს.
ეროვნული ბანკის მონაცემებით, აგვისტოში საკრედიტო პორტფელის წლიურმა ზრდამ 14.8% შეადგინა. მარეგულირებლის განმარტებით, დაკრედიტების ზრდის ტემპის ბოლო პერიოდში დაჩქარება ნაწილობრივ საბაზო ეფექტს უკავშირდება, რადგან გასული წლის შესაბამის პერიოდში საკრედიტო აქტივობა, მათ შორის მსხვილი სესხების სხვა სავალო ინსტრუმენტებით ჩანაცვლების გამო, შენელებული იყო. თუმცა, ეროვნული ბანკის შეფასებით, ამ ფაქტორის გამორიცხვის შემთხვევაშიც დაკრედიტება მზარდია.
საპროცენტო განაკვეთების დინამიკასა და არსებულ მოლოდინებს ეროვნული ბანკი მონეტარული პოლიტიკის ანგარიშში შემდეგნაირად აღწერს:
„ამ ეტაპზე ადგილობრივი ფინანსური პირობები სესხების ვალუტისა და მიზნობრიობის მიხედვით არაერთგვაროვანია. კერძოდ, ლარში ცალკეული კატეგორიის სესხებზე საპროცენტო განაკვეთები, რისკის პრემიის კლების გავლენით შემცირდა. მაღალი ეკონომიკური ზრდის ფონზე შემცირებულია საკრედიტო რისკის პრემია, ხოლო ლარიზაციის ზრდისა და ლარის ბაზარზე ლიკვიდობის გაუმჯობესების შედეგად - ლიკვიდობის რისკის პრემია. ეს ფაქტორი განსაკუთრებით გრძელვადიანი ტიპის სესხებზე, მათ შორის, კი იპოთეკურ სესხებზე აისახა, რამაც მათი ზრდის ტემპიც დააჩქარა. თუმცა მეორე მხრივ, შედარებით მოკლევადიან ტიპის სესხებზე, მკაცრი მონეტარული პოლიტიკის შედეგად საპროცენტო განაკვეთები გაიზარდა და ზემოაღნიშნული შერბილების ეფექტი დააბალანსა. მოსალოდნელია, რომ გლობალურად საპროცენტო განაკვეთების ზრდის ეფექტი, სხვა თანაბარ პირობებში, ადგილობრივ ფინანსურ პირობებზეც ეტაპობრივად აისახება და უცხოურ ვალუტაში ფინანსურ პირობებს გაამკაცრებს“.
ანგარიშის მიხედვით, ლარში გაცემულ სესხებზე საპროცენტო განაკვეთების შემცირების ერთ-ერთი მიზეზი საკრედიტო რისკის პრემიის კლებაა, რაც ეროვნული ბანკის შეფასებით, მაღალი ეკონომიკური ზრდის ფონზე დაფიქსირდა. ამასთან, ლარიზაციის ზრდამ და ლარის ბაზარზე ლიკვიდობის გაუმჯობესებამ ლიკვიდობის რისკის პრემიის შემცირებას შეუწყო ხელი. აღნიშნული ფაქტორები განსაკუთრებით გრძელვადიან დაკრედიტებაზე, მათ შორის იპოთეკურ სესხებზე აისახა.
მეორე მხრივ, შედარებით მოკლევადიან სესხებზე მკაცრი მონეტარული პოლიტიკის შედეგად საპროცენტო განაკვეთები გაიზარდა. ამდენად, ეროვნული ბანკის შეფასებით, ლარში სესხების გაძვირება ან გაიაფება დამოკიდებულია დაკრედიტების ტიპსა და შესაბამის ფინანსურ პირობებზე და ერთიანი ტენდენცია ყველა კატეგორიისთვის არ იკვეთება.
უცხოურ ვალუტაში გაცემულ სესხებთან დაკავშირებით ეროვნული ბანკი გლობალური საპროცენტო განაკვეთების ზრდის ადგილობრივ ბაზარზე გადაცემას ელოდება. სხვა თანაბარ პირობებში, ამან უცხოურ ვალუტაში ფინანსური პირობები უნდა გაამკაცროს, რაც მსესხებლებისთვის დაკრედიტების გაძვირების რისკს ქმნის. ანგარიშში, ამასთან, არ არის მითითებული კონკრეტული საპროცენტო განაკვეთი ან ვადა, რომლის განმავლობაშიც ეს ცვლილება უნდა განხორციელდეს.
























