ფინანსისტი არჩილ იაკობაშვილი იმ მიზეზებს ასახელებს, რის გამოც შესაძლოა, ჩინეთის სახელმწიფო ფასიან ქაღალდებში ინვესტირება მიმზიდველი არ იყოს. ის სამ ფაქტორს ასახელებს და განმარტავს, რომ ექსპორტის ხელშეწყობის მიზნით, ჩინეთის ხელისუფლება ხელს არ უწყობს იუანის გამყარებას და ამ მიზნით ჩინეთის ცენტრალური ბანკი ბაზარზე ინტერვენციებსაც კი ახორციელებს.
კიდევ ერთ მიზეზად არჩილ იაკობაშვილი ჩინურ კომერციულ ბანკებს ასახელებს და ამბობს, რომ რეალურად ისინი სახელმწიფო ბანკები არიან და მათი ამოცანა ჩინეთის კაპიტალის ბაზრის განვითარება არ არის. ამ მიზეზების გამო, ჩინური ობლიგაციების მხოლოდ მცირე ნაწილია უცხოელების მფლობელობაში.
"როდესაც ინვესტორი ჩინურ იუანში დენომინირებულ ობლიგაციებს ყიდულობს (ხსნის პოზიციას), მას აქვს მოლოდინი, რომ აღნიშნული ვალუტა გამყარდება. თუმცა ჩინეთის სახელმწიფოს გაცხადებული პოლიტიკა ექსპორტის წახალისებას ისახავს მიზნად, რაც იუანის გამყარების შეზღუდვას გულისხმობს. ამისთვის ჩინეთის ცენტრალური ბანკი ადგილობრივ სავალუტო ბაზარზე ახორციელებს ინტერვენციებს და დოლართან მიმართებით იუანის გაცვლით კურსს მუდმივად 1/7-ზე ინარჩუნებს. შესაბამისად, ჩინურ ობლიგაციებში ინვესტირებით სავალუტო მოგების მიღება პრაქტიკულად გამორიცხულია.
მეორე, ჩინურ ობლიგაციებში ინვესტირების ნაკლებად მოგებიანობას განაპირობებს ჩინეთის ცენტრალური ბანკის მონეტარული პოლიტიკა და მის ხელთ არსებული ინსტრუმენტები. დასავლურ კაპიტალის ბაზრებზე ცენტრალური ბანკები მხოლოდ მოკლევადიან განაკვეთებს არეგულირებენ, ხოლო სხვა ძირითად განაკვეთებს (ე.წ. Key Rates) ბაზარი განსაზღვრავს. ამის საპირისპიროდ, ჩინეთის ცენტრალური ბანკი თავად ადგენს ყველა წამყვანი განაკვეთის (ერთდღიანი, ერთკვირიანი, ერთთვიანი, ერთწლიანი, ათწლიანი და ა.შ.) მიზნობრივ დონეს. ფაქტობრივად, მარეგულირებელი ბაზარს უთითებს კონკრეტულ ვადიანობაზე სარგებლის სასურველ ოდენობას, რაც ზღუდავს ინვესტორების მიერ სპეკულაციური ან არბიტრაჟული მოგების მიღების შესაძლებლობას და ბაზარს ნაკლებად მიმზიდველს ხდის.
მესამე, ჩინური ობლიგაციების ბაზრის ნაკლებად მიმზიდველობის კიდევ ერთი მიზეზი „ბაზრის შემქმნელებს“ (Market Makers) უკავშირდება. მართალია, ესენი ჩინური კომერციული ბანკებია, თუმცა მათ აქვთ „სახელმწიფო პოლიტიკური ბანკების“ (Government Policy Banks) სტატუსი. ისინი ემსახურებიან კონკრეტულ დარგებს (მშენებლობა, მრეწველობა, საერთაშორისო ვაჭრობა, სოფლის მეურნეობა) და მათი მთავარი ამოცანა არა კაპიტალის ბაზრის განვითარება, არამედ ამ დარგებში ბიზნესის დაკრედიტებაა. აღნიშნული ბანკები ფლობენ მთლიანი ემისიის დაახლოებით 70%-ს და ჩინურ ობლიგაციებს დამატებითი ფულადი რესურსის მოსაზიდად, მხოლოდ უზრუნველყოფის (კოლატერალის) სახით იყენებენ.
ყოველივე ზემოაღნიშნულიდან გამომდინარე, ჩინური ობლიგაციების მხოლოდ 5%-ია უცხოელთა მფლობელობაში. ეს იმაზე მეტყველებს, რომ ჩინეთი თავად არ ცდილობს, უცხოელი ინვესტორებისთვის ადგილობრივი ობლიგაციების ბაზარი მიმზიდველი გახადოს", - ამბობს იაკობაშვილი.
გასულ თვეში ცნობილი გახდა, რომ ეროვნული ბანკი საერთაშორისო სავალუტო რეზერვების ნაწილის ჩინეთის სახელმწიფო ობლიგაციებში განთავსებას გეგმავს. საქართველოს ჩინეთის ბანკთაშორის ობლიგაციების ბაზარზე ოპერირება უკვე შეუძლია. ეროვნული ბანკის ინფორმაციით, ჩინური იუანის ინსტრუმენტებში რეზერვების დაახლოებით 5%-მდე ინვესტირება იგეგმება.
„რაც შეეხება დივერსიფიკაციის კვოტას და დასახელებულ 5%-ს, ზოგადად, რეზერვების მართვის პროცესში ნებისმიერი ცენტრალური ბანკი იყენებს ე.წ. აქტივების სტრატეგიული განაწილების (Strategic Asset Allocation) პრინციპს. ეს გამომდინარეობს ქვეყნის როგორც სავაჭრო, ისე სავალო პოზიციიდან.
როგორც აღვნიშნეთ, ჩინეთი საქართველოს სავაჭრო პარტნიორია, თუმცა იქიდან განხორციელებული 2 მილიარდი დოლარის ღირებულების იმპორტი ჩინეთის მთლიანი ექსპორტის მხოლოდ 0.02%-ს შეადგენს (ჩინეთის ექსპორტი დაახლოებით 3.4 ტრილიონი აშშ დოლარია, საიდანაც საქართველოში მხოლოდ 2 მილიარდის პროდუქცია შემოდის). რაც შეეხება სავალო პოზიციებს, საქართველოს ჩინეთთან ვალდებულებები საერთოდ არ გააჩნია", - ამბობს იაკობაშვილი.
