Fitch-ის შეფასებით, საქართველოში პირდაპირი უცხოური ინვესტიციების შემოდინების სუსტი ნაკადი არის მოსალოდნელი - ამის შესახებ ორგანიზაციის მიერ გამოქვეყნებულ ანგარიშში არის აღნიშნული. Fitch-ი მიუთითებს, რომ ჯერ კიდევ გასულ წელს FDI-ის 34.5%-ით, $1.3 მილიარდამდე შემცირება მიუთითებს, რომ ინვესტორთა შორის არსებობს გაზრდილი შეშფოთება საქართველოში ინვესტირებასთან დაკავშირებით, რის გამოც თუკი 2023-ში FDI-ზე საქართველოს მშპ-ის 6.8% მოდიოდა, 2024-ში ის 4%-მდე შემცირდა. Fitch-ი მოელის, რომ 2025-2026 წლებში საქართველოში FDI მშპ-ის მხოლოდ 3.8%-ის ტოლი იქნება.
პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მსოფლიო ბიზნესის კეთების პროცესში კრიტიკულად მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ. ისინი ინვესტორებს შესაძლებლობას აძლევენ, განავითარონ პროექტები საზღვარგარეთ, მათ შორის გამოიყენონ სხვადასხვა ქვეყნების მიერ შემოთავაზებული საგადასახადო თუ ბიზნესის კეთების უპირატესობები და განავითარონ საკუთარი ბიზნესები.
მსოფლიო ბანკის სრულყოფილი მონაცემები, რომლებიც FDI-ის ნაკადებს ასახავს 2023 წლით თარიღდება, ამ წელს მსოფლიოს ქვეყნებმა 820 მილიარდი დოლარის უცხოური ინვესტიცია მიიღეს, რაც 2004 წლის შემდეგ ყველაზე მცირე მაჩვენებელი იყო. შედარებისთვის, 2022 წელს გლობალური - 1.83 ტრილიონი დოლარი, 2021 წელს კი - 2.38 ტრილიონი დოლარი. მსოფლიოს FDI-ის პიკი 2007 წელს დაფიქსირდა, როდესაც ის 3.1 ტრილიონ დოლარს შეადგენდა.
დაზუსტებული მონაცემებით, 2023 წელს საქართველომ 1.9 მილიარდი დოლარის პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მიიღო, მსოფლიო ბანკის სტატისტიკაში საქართველოზე 2 მილიარდი დოლარის FDI არის მითითებული, რაც ნიშნავს იმას, რომ შესაძლოა საქართველოს მსგავსად სხვა ქვეყნებზეც მსოფლიო ბანკის სტატისტიკაში გარკვეული ცდომილებები იყოს, თუმცა უცნობია, რა არის აღნიშნული ცდომილებების მასშტაბი.
ამასთან, მსოფლიოს FDI-ის ბრუნვაში განსაკუთრებით მნიშვნელოვან როლს ასრულებენ საერთაშორისო ოფშორული ზონები და გლობალური ფინანსური ცენტრები. ისეთი ქვეყნები, როგორიცაა კაიმანი და ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულები წარმოადგენენ FDI-ს გამტარს. ასევე ირლანდია, სინგაპური, კვიპროსი, მალტა, პანამა, ჰონკონგი, ნიდერლანდები, ლუქსემბურგი თუ შვეიცარია მსოფლიოს სხვადასხვა ქვეყნების ბიზნესების მიერ გამოიყენება როგორც ხელსაყრელი იურისდიქციის ქვეყანა FDI-ის ოპერაციების განხორციელებისთვის.
ამასთან, FDI-ის ნაწილი იმის მიუხედავად რომ ქაღალდზე უცხოურ ინვესტიციად აღირიცხება, ხშირ შემთხვევაში ისევ ლოკალურ ინვესტიციას წარმოადგენს. მაგალითად, მაშინ როდესაც ქართველი ბიზნესმენი ინვესტიციას ახორციელებს პანამური ოფშორის მეშვეობით, ამ დროს ეს ინვესტიცია უცხოურ ინვესტიციად აღირიცხება. ასევე, ინვესტორი ქვეყნების რეიტინგზე დაკვირვებისას შეიძლება გაჩნდეს შთაბეჭდილება, რომ ინვესტიცია EU-დან შემოდის, მაგრამ ხშირ შემთხვევაში ნიდერლანდებიდან თუ ლუქსემბურგიდან ინვესტიციების წყარო ნიდერლანდელი ან ლუქსემბურგელი ინვესტორები არ არიან. მაგალითად, თუკი ინდური ჰოლდინგი საქართველოში ქარხანას ყიდულობს ნიდერლანდებში რეგისტრირებული შუამავალი კომპანიის მეშვეობით, ამ დროს FDI-ის სტატისტიკაში საქართველოში ინვესტორ ქვეყნად ნიდერლანდები არის მითითებული, იმის მიუხედავად რომ საბოლოო ინვესტორი ინდური კომპანიაა.
სწორედ ასეთი ოპერაციების გათვალისწინებით, ნიდერლანდები მსოფლიოში #1 ქვეყანაა, რომელსაც ყველაზე დიდი გამავალი საინვესტიციო ნაკადები აქვს. 2023 წელს ნიდერლანდების ნეტინვესტიციები (სხვაობა შემომავალ და გამავალ ნაკადებს შორის), მინუს 309 მილიარდ დოლარს შეადგენდა, ირლანდიიდან ნეტ ინვესტიციები მინუს 140 მილიარდი დოლარი, დიდი ბრიტანეთიდან კი მინუს 89 მილიარდი დოლარი იყო. ამდენივე ინვესტიციები გავიდა შვეიცარიიდან, ლუქსემბურგიდან კი 63 მილიარდი დოლარი.
რაც შეეხება ქვეყანას, რომელმაც ყველაზე მეტი FDI მიიღო, ის აშშ-ია, სადაც ნეტ ინვესტიციები 349 მილიარდი დოლარი იყო. ეს აშშ-ის მშპ-ის 1.26%-ია. მეორე ადგილზე 175 მილიარდი დოლარით სინგაპურია (ქვეყნის მშპ-ის 35%), მესამეზე კი ჰონკონგი 122 მილიარდი დოლარით (მშპ-ის 32%), თუმცა თავად ამ ქვეყნებიდან შემდგომში აღნიშნული ინვესტიციები სხვადასხვა ქვეყნებში გადანაწილდა ინვესტიციებად.
2023 წელს საქართველოს მიერ მიღებული 2 მილიარდი დოლარის FDI ქვეყნის მშპ-ის 6.8%-ს შეადგენდა. მნიშვნელოვანია გარემოება, რომ 2024 წელს FDI 34.5%-ით, 1.3 მილიარდ დოლარამდე შემცირდა, თუმცა სხვა ქვეყნების შესადარისი 2024 წლის სრული მაჩვენებლები თავად მსოფლიო ბანკს არ აქვს გამოქვეყნებული. 2023 წლის მდგომარეობით კი საქართველო მშპ-სთან მიმართებით FDI-ის ზომით მსოფლიოში 30-ე ადგილზე იყო.
მშპ-სთან FDI-ს ფარდობით #1 ადგილზეა ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულები, სადაც 40 მილიარდი დოლარის ნეტ ინვესტიციები აღინიშნა, რაც ამ ქვეყნის მშპ-ის 26-ჯერ აღემატება. მეორე ადგილზეა კაიმანის კუნძულები, სადაც 28 მილიარდის FDI-ი ამ ქვეყნის მშპ-ის სამჯერ აღემატება. მესამე ადგილზეა მალტა 25 მილიარდით, რაც ამ ქვეყნის მშპ-ის 113%-ია. სამივე ეს ქვეყანა ოფშორულ ზონას წარმოადგენს.
რაც შეეხება რეგიონის ქვეყნებს, 2023 წელს აზერბაიჯანში მხოლოდ 253 მილიონი დოლარის FDI შევიდა, სომხეთში კი - 580 მილიონი დოლარის. თურქეთის FDI 11 მილიარდი დოლარი იყო, რუსეთის ფედერაციიდან კი FDI-ის გამავალი ნაკადი აღინიშნა მინუს 10 მილიარდი დოლარის ოდენობით. უკრაინაში კი - პირიქით ნეტ ინვესტიციები 4.7 მილიარდი დოლარი იყო. შესაბამისად, უკრაინაში საომარი მოქმედებების მიუხედავად, ინვესტიციები კვლავ ხორციელდება.
პირდაპირი უცხოური ინვესტიციები მსოფლიოს გარშემო, დალაგებულია ამ ქვეყნების მშპ-სთან მიმართებით - მსოფლიო ბანკი
| # | ქვეყნის სახელი | FDI მშპ-სთან მიმართებით 2023 წელს | მთლიანი FDI 2023 წელს |
| 1 | ბრიტანეთის ვირჯინიის კუნძულები | 2648.70% | $39,889,381,820 |
| 2 | კაიმანის კუნძულები | 394.07% | $28,134,155,040 |
| 3 | მალტა | 112.63% | $25,147,936,925 |
| 4 | სინგაპური | 34.95% | $175,241,466,624 |
| 5 | ჰონკონგის სპეციალური ადმინისტრაციული რეგიონი, ჩინეთი | 32.03% | $121,985,594,745 |
| 6 | ნამიბია | 18.58% | $2,294,376,189 |
| 7 | ლიბერია | 17.56% | $744,581,110 |
| 8 | პალაუ | 16.97% | $47,816,750 |
| 9 | გრენადა | 16.71% | $220,002,714 |
| 10 | ანტიგუა და ბარბუდა | 16.13% | $327,939,064 |
| 11 | სენეგალი | 15.53% | $4,789,996,739 |
| 12 | ბაჰრეინი | 14.84% | $6,839,627,660 |
| 13 | ესტონეთი | 12.96% | $5,350,805,152 |
| 14 | მოზამბიკი | 12.81% | $2,683,506,271 |
| 15 | მალდივები | 11.63% | $766,835,024 |
| 16 | ომანი | 11.48% | $12,488,946,684 |
| 17 | ლაოსი | 11.24% | $1,781,176,779 |
| 18 | სეიშელის კუნძულები | 11.19% | $239,706,294 |
| 19 | მონღოლეთი | 11.06% | $2,247,573,670 |
| 20 | კამბოჯა | 9.35% | $3,958,792,379 |
| 21 | გამბია | 8.70% | $208,372,222 |
| 22 | კოსოვო | 8.68% | $908,658,507 |
| 23 | მავრიტანია | 7.96% | $848,351,730 |
| 24 | დომინიკა | 7.28% | $47,612,624 |
| 25 | მონტენეგრო | 6.98% | $525,868,957 |
| 26 | ჩადი | 6.95% | $913,332,720 |
| 27 | სენტ-ვინსენტი და გრენადინები | 6.94% | $74,007,579 |
| 28 | ნიკარაგუა | 6.90% | $1,230,100,000 |
| 29 | ალბანეთი | 6.88% | $1,620,982,551 |
| 30 | საქართველო | 6.78% | $2,085,707,951 |
| 31 | ჩილე | 6.48% | $21,737,835,925 |
| 32 | კაბო ვერდე | 6.26% | $158,735,895 |
| 33 | სომალი | 6.17% | $676,500,000 |
| 34 | უგანდა | 6.13% | $2,991,180,000 |
| 35 | ნიგერი | 6.10% | $1,025,552,444 |
| 36 | სერბეთი | 6.07% | $4,937,541,972 |
| 37 | არაბეთის გაერთიანებული საამიროები | 5.97% | $30,687,540,000 |
| 38 | გაბონი | 5.94% | $1,150,733,280 |
| 39 | გვინეა | 5.89% | $1,307,980,000 |
| 40 | კოსტა რიკა | 5.42% | $4,687,479,758 |
| 41 | ისლანდია | 5.21% | $1,632,083,782 |
| 42 | მავრიკი | 5.19% | $759,821,260 |
| 43 | სენტ-ლუსია | 5.08% | $123,398,722 |
| 44 | სოლომონის კუნძულები | 4.83% | $78,895,436 |
| 45 | ლიტვა | 4.80% | $3,831,114,464 |
| 46 | კოლუმბია | 4.62% | $16,794,082,729 |
| 47 | ვიეტნამი | 4.31% | $18,500,000,000 |
| 48 | პოლონეთი | 4.24% | $34,316,000,000 |
| 49 | კიურასაო | 4.16% | $136,602,564 |
| 50 | კონგოს რესპუბლიკა | 4.09% | $626,473,710 |
| 51 | ჩრდილოეთ მაკედონია | 4.07% | $641,500,343 |
| 52 | ლატვია | 4.00% | $1,689,068,344 |
| 53 | ბულგარეთი | 3.96% | $4,058,310,000 |
| 54 | ხორვატია | 3.96% | $3,341,914,871 |
| 55 | დომინიკის რესპუბლიკა | 3.91% | $4,750,500,000 |
| 56 | ბოსნია და ჰერცეგოვინა | 3.76% | $1,035,178,227 |
| 57 | არგენტინა | 3.69% | $23,866,141,440 |
| 58 | მაკაუ, ჩინეთი | 3.59% | $1,643,374,735 |
| 59 | კონგოს დემოკრატიული რესპუბლიკა | 3.58% | $2,375,258,887 |
| 60 | ყირგიზეთი | 3.51% | $490,400,000 |
| 61 | ბოცვანა | 3.43% | $665,417,580 |
| 62 | მალი | 3.40% | $702,559,730 |
| 63 | პორტუგალია | 3.37% | $9,733,669,985 |
| 64 | ბარბადოსი | 3.35% | $224,900,000 |
| 65 | ჯიბუტი | 3.34% | $137,009,451 |
| 66 | რუანდა | 3.26% | $459,166,412 |
| 67 | ჰონდურასი | 3.16% | $1,086,111,945 |
| 68 | სიერა-ლეონე | 3.15% | $201,800,561 |
| 69 | შვედეთი | 3.08% | $18,016,399,579 |
| 70 | ლიბანი | 3.00% | $655,437,382 |
| 71 | ისრაელი | 2.94% | $15,110,600,000 |
| 72 | სენტ-კიტსი და ნევისი | 2.93% | $30,905,808 |
| 73 | ბრაზილია | 2.87% | $62,441,880,090 |
| 74 | პანამა | 2.79% | $2,326,839,513 |
| 75 | სინტ მარტენი (ჰოლანდიური ნაწილი) | 2.78% | $45,267,218 |
| 76 | ბელარუსი | 2.77% | $1,992,107,728 |
| 77 | სან-ტომე და პრინსიპი | 2.72% | $18,442,030 |
| 78 | ესპანეთი | 2.65% | $42,953,066,298 |
| 79 | მადაგასკარი | 2.63% | $414,540,970 |
| 80 | უკრაინა | 2.56% | $4,572,000,000 |
| 81 | ეგვიპტე | 2.48% | $9,840,600,000 |
| 82 | რუმინეთი | 2.48% | $8,708,794,315 |
| 83 | ნორვეგია | 2.41% | $11,712,070,645 |
| 84 | სომხეთი | 2.41% | $580,365,079 |
| 85 | ჩეხეთი | 2.40% | $8,225,354,599 |
| 86 | ტერქსისა და კაიკოსის კუნძულები | 2.33% | $32,659,570 |
| 87 | მიანმარი | 2.28% | $1,520,172,000 |
| 88 | თურქმენეთი | 2.27% | $1,378,312,080 |
| 89 | ბაჰამები | 2.25% | $322,456,455 |
| 90 | კოტ-დ’ივუარი | 2.22% | $1,752,557,290 |
| 91 | ბენინი | 2.20% | $433,851,310 |
| 92 | მოლდოვა | 2.16% | $357,200,000 |
| 93 | საუდის არაბეთი | 2.14% | $22,803,498,161 |
| 94 | უზბეკეთი | 2.12% | $2,156,350,919 |
| 95 | სლოვენია | 2.09% | $1,447,634,542 |
| 96 | ფილიპინები | 2.09% | $9,116,297,668 |
| 97 | ყაზახეთი | 2.07% | $5,437,312,391 |
| 98 | ტანზანია | 2.06% | $1,627,034,507 |
| 99 | ეთიოპია | 1.99% | $3,262,966,284 |
| 100 | მალაიზია | 1.98% | $7,918,601,050 |
| 101 | კანადა | 1.96% | $42,076,242,120 |
| 102 | საბერძნეთი | 1.94% | $4,722,066,764 |
| 103 | იამაიკა | 1.94% | $376,524,958 |
| 104 | ბერმუდა | 1.92% | $156,440,000 |
| 105 | ავსტრალია | 1.89% | $32,619,020,577 |
| 106 | ელსალვადორი | 1.88% | $638,117,024 |
| 107 | კირიბატი | 1.83% | $5,110,623 |
| 108 | იტალია | 1.83% | $42,019,753,074 |
| 109 | განა | 1.73% | $1,319,315,615 |
| 110 | მექსიკა | 1.69% | $30,213,854,856 |
| 111 | ფიჯი | 1.67% | $91,017,170 |
| 112 | კამერუნი | 1.67% | $821,546,383 |
| 113 | იორდანია | 1.65% | $842,816,901 |
| 114 | მალავი | 1.60% | $203,252,808 |
| 115 | ზიმბაბვე | 1.58% | $557,873,000 |
| 116 | ინდონეზია | 1.57% | $21,543,358,781 |
| 117 | ცენტრალური აფრიკის რესპუბლიკა | 1.52% | $38,742,450 |
| 118 | გვატემალა | 1.52% | $1,583,156,540 |
| 119 | ტუნისი | 1.50% | $727,083,940 |
| 120 | პერუ | 1.46% | $3,918,253,337 |
| 121 | ახალი ზელანდია | 1.42% | $3,592,037,225 |
| 122 | პარაგვაი | 1.34% | $575,982,133 |
| 123 | ქუვეითი | 1.29% | $2,114,603,345 |
| 124 | ბურუნდი | 1.29% | $34,127,984 |
| 125 | ტაილანდი | 1.27% | $6,516,045,720 |
| 126 | აშშ | 1.26% | $348,784,000,000 |
| 127 | ტაჯიკეთი | 1.17% | $140,579,837 |
| 128 | გვინეა-ბისაუ | 1.16% | $23,799,690 |
| 129 | ეკვატორიული გვინეა | 1.15% | $141,780,890 |
| 130 | დანია | 1.12% | $4,576,876,843 |
| 131 | თურქეთი | 0.98% | $10,951,000,000 |
| 132 | სამხრეთ აფრიკა | 0.90% | $3,442,331,506 |
| 133 | სამხრეთ კორეა | 0.89% | $15,178,400,000 |
| 134 | შრი-ლანკა | 0.84% | $711,826,200 |
| 135 | ვანუატუ | 0.82% | $9,268,550 |
| 136 | ინდოეთი | 0.79% | $28,078,983,530 |
| 137 | მარშალის კუნძულები | 0.79% | $2,039,470 |
| 138 | მოროკო | 0.76% | $1,095,981,206 |
| 139 | სამხრეთი აზია | 0.74% | $33,176,800,365 |
| 140 | მსოფლიო | 0.74% | $820,399,284,999 |
| 141 | კენია | 0.67% | $728,766,609 |
| 142 | ვენესუელა | 0.67% | $688,000,000 |
| 143 | ესვატინი | 0.63% | $28,132,551 |
| 144 | პაკისტანი | 0.61% | $2,048,000,000 |
| 145 | დასავლეთი სანაპირო და ღაზა | 0.59% | $103,535,364 |
| 146 | ავსტრია | 0.57% | $2,924,935,669 |
| 147 | ბურკინა-ფასო | 0.54% | $109,438,755 |
| 148 | ბოლივია | 0.53% | $240,143,402 |
| 149 | ბელიზი | 0.52% | $16,037,531 |
| 150 | ნიგერია | 0.51% | $1,872,520,530 |
| 151 | ალჟირი | 0.49% | $1,216,010,864 |
| 152 | იაპონია | 0.49% | $20,440,829,347 |
| 153 | გერმანია | 0.43% | $19,515,498,092 |
| 154 | კომოროსი | 0.40% | $5,352,755 |
| 155 | ტოგო | 0.37% | $33,590,550 |
| 156 | ირანი | 0.35% | $1,422,333,330 |
| 157 | აზერბაიჯანი | 0.35% | $252,836,000 |
| 158 | ეკვადორი | 0.34% | $409,452,349 |
| 159 | ბანგლადეში | 0.34% | $1,484,418,066 |
| 160 | ზამბია | 0.31% | $85,907,330 |
| 161 | საფრანგეთი | 0.29% | $8,803,377,982 |
| 162 | პაპუა-ახალი გვინეა | 0.27% | $82,576,809 |
| 163 | ტუვალუ | 0.27% | $166,290 |
| 164 | სამოა | 0.26% | $2,395,915 |
| 165 | ჩინეთი | 0.24% | $42,727,679,407 |
| 166 | ნეპალი | 0.18% | $74,821,496 |
| 167 | ჰაიტი | 0.12% | $23,647,920 |
| 168 | ბუტანი | 0.00% | $11,916,048 |
| 169 | ახალი კალედონია | 0.00% | $687,249,680 |
| 170 | ტონგა | 0.00% | $4,926,185 |
| 171 | ერიტრეა | 0.00% | $2,070,380 |
| 172 | სამხრეთ სუდანი | 0.00% | -$6,335,000 |
| 173 | ფრანგული პოლინეზია | 0.00% | -$6,496,060 |
| 174 | ფინეთი | -0.12% | -$341,091,562 |
| 175 | ქატარი | -0.22% | -$474,175,824 |
| 176 | სლოვაკეთი | -0.25% | -$327,742,482 |
| 177 | ბრუნეი | -0.34% | -$50,992,640 |
| 178 | ბელგია | -0.43% | -$2,776,119,887 |
| 179 | რუსეთის ფედერაცია | -0.50% | -$10,045,103,795 |
| 180 | ლესოთო | -1.21% | -$25,647,817 |
| 181 | სურინამი | -1.54% | -$53,096,300 |
| 182 | ევროპის კავშირი | -1.84% | -$341,646,931,108 |
| 183 | ერაყი | -2.14% | -$5,363,500,000 |
| 184 | ტიმორ-ლესტე | -2.41% | -$50,105,695 |
| 185 | ანგოლა | -2.50% | -$2,119,632,186 |
| 186 | გაერთიანებული სამეფო | -2.65% | -$89,474,261,725 |
| 187 | არუბა | -3.77% | -$137,459,365 |
| 188 | ტრინიდადი და ტობაგო | -5.68% | -$1,555,474,291 |
| 189 | გაიანა | -6.61% | -$1,135,036,126 |
| 190 | ურუგვაი | -7.10% | -$5,480,769,093 |
| 191 | შვეიცარია | -10.05% | -$88,899,521,142 |
| 192 | კვიპროსი | -10.51% | -$3,562,882,563 |
| 193 | ირლანდია | -25.39% | -$139,972,323,560 |
| 194 | ნიდერლანდები | -26.77% | -$309,007,494,869 |
| 195 | უნგრეთი | -34.01% | -$72,234,232,901 |
| 196 | ლუქსემბურგი | -73.24% | -$62,807,620,780 |
