ოქროს რეზერვების მიხედვით ქვეყნების რეიტინგში ამერიკის შეერთებული შტატები ლიდერობს - ის 8 133.5 ტონა ოქროს ფლობს, რომელიც ძირითადად ფორტ ნოქსსა და ნიუ-იორკის ფედერალურ სარეზერვო ბანკში ინახება. თუმცა, ეს მარაგი 2000-იანი წლების დასაწყისიდან თითქმის არ შეცვლილა.
შესაბამისად, 2026 წლის მთავარი თემა არა ისაა, თუ ვის აქვს ყველაზე მეტი ოქრო, არამედ ის - თუ ვინ ყიდულობს მას და რატომ.
2026 წლის პირველ კვარტალში ცენტრალურმა ბანკებმა წმინდა სახით 244 ტონა ოქრო შეისყიდეს, რაც აღემატება როგორც წინა კვარტალის, ისე ხუთწლიან საშუალო მაჩვენებელს.
რომელი ქვეყნები ფლობენ ყველაზე მეტ ოქროს?
წარმოგიდგენთ ოქროს რეზერვების მქონე TOP-10 ქვეყანას, 2026 წლის პირველი კვარტალის მდგომარეობით, "მსოფლიო ოქროს საბჭოსა" (World Gold Council) და საერთაშორისო სავალუტო ფონდის (IMF) მონაცემებზე დაყრდნობით.
ათი ლიდერი ქვეყანა ერთობლივად მსოფლიოს ოფიციალური ოქროს რეზერვების დაახლოებით 70%-ს ფლობს. გარდა ამისა, აშშ და ევროპა ერთად რეზერვების 60%-ზე მეტს აერთიანებენ.
განსაკუთრებით ორი ციფრი იქცევს ყურადღებას: აშშ და გერმანია საკუთარი მთლიანი რეზერვების დაახლოებით 69%-ს ოქროში ინახავენ. ამის საპირისპიროდ, ჩინეთისთვის ეს მაჩვენებელი მხოლოდ 9%-ს შეადგენს, ხოლო იაპონიისთვის - 5%-ს. დასავლეთის ისტორიულ მფლობელებსა და აღმოსავლეთის ეკონომიკებს შორის ეს მკვეთრი განსხვავება ამჟამად ყველაზე მნიშვნელოვანი სტრუქტურული დინამიკაა ოქროს გლობალურ ბაზარზე.
ქვეყანა |
ოქროს რეზერვები (ტონა) |
ოქროს წილი ეროვნულ რეზერვებში (%) |
|
| 1 | ამერიკის შეერთებული შტატები | 8,134 | 69% |
| 2 | გერმანია | 3,350 | 69% |
| 3 | იტალია | 2,452 | 66% |
| 4 | საფრანგეთი | 2,437 | 66% |
| 5 | რუსეთი | 2,311 | 29% |
| 6 | ჩინეთი | 2,313 | 9% |
| 7 | შვეიცარია | 1,040 | 7% |
| 8 | ინდოეთი | 880 | 11% |
| 9 | იაპონია | 846 | 5% |
| 10 | ნიდერლანდები | 612 | 58% |
ვინ ყიდულობს ყველაზე მეტ ოქროს 2026 წელს?
"მსოფლიო ოქროს საბჭოს" უახლესი მონაცემებით, 2026 წლის პირველ კვარტალში მყიდველებს შორის პოლონეთი ლიდერობდა, რომელმაც რეზერვებს 31 ტონა ოქრო დაამატა და საერთო მაჩვენებელი 582 ტონამდე გაზარდა. მეტიც, პოლონეთის ეროვნულმა ბანკმა 2026 წლის იანვარში 700 ტონის მიღწევა დაისახა მიზნად - მაშინ როდესაც 2018 წელს ქვეყნის რეზერვები მხოლოდ 103 ტონას შეადგენდა. ბანკის პრეზიდენტმა ადამ გლაპინსკიმ ღიად განმარტა ამის მიზეზი: პოლონეთი ნატო-ს აღმოსავლეთ ფლანგზე მდებარეობს, ვარშავაში შენახულ ოქროს კი ვერანაირი გარე ძალა ვერ შეეხება.
უზბეკეთმა 2026 წლის პირველ კვარტალში რეზერვებს 25 ტონა დაამატა და საერთო მოცულობა 416 ტონამდე გაზარდა. აღსანიშნავია, რომ ეს მაჩვენებელი მისი მთლიანი საგარეო რეზერვების 87%-ს შეადგენს - რაც მსოფლიოს ცენტრალურ ბანკებს შორის ოქროსა და რეზერვების ერთ-ერთი ყველაზე მაღალი თანაფარდობაა.
ყაზახეთი მესამე ადგილზეა - წლის პირველ კვარტალში ქვეყნის ცენტრალურმა ბანკმა 12.5 ტონა ოქრო შეიძინა.
ჩინეთის სახალხო ბანკმა პირველ კვარტალში რეზერვებს 7 ტონა დაამატა, რითაც შესყიდვების უწყვეტი სერია 17 თვემდე გაზარდა. ოფიციალური მონაცემებით, ქვეყნის რეზერვები ახლა 2 313 ტონას შეადგენს, რაც მთლიანი რეზერვების 9%-ია. თუმცა, არაოფიციალური შეფასებებით, ჩინეთის რეალური რეზერვები ამ მაჩვენებელზე 2-3-ჯერ მეტია. ეს განპირობებულია იმით, რომ შესყიდვები სახელმწიფო კომპანიებისა და შანხაის ოქროს ბირჟის მეშვეობით ხორციელდება, რაც ოფიციალურ სტატისტიკაში არასოდეს აისახება.
ხუთეულს ჩეხეთის რესპუბლიკა ხურავს, რომელმაც 2026 წლის იანვარ-მარტში 5.04 ტონა ოქრო შეისყიდა.
რაზე მიუთითებს შესყიდვების ეს ტენდენცია?
რეზერვების რეიტინგი გვიჩვენებს, თუ ვის აქვს ყველაზე მეტი ოქრო. თუმცა, შესყიდვების დინამიკა მიუთითებს იმაზე, თუ ვინ აღარ ენდობა არსებულ ფინანსურ სისტემას.
ავიღოთ მაგალითად პოლონეთი. მისი ოქროს რეზერვები 2018 წლის 103 ტონიდან 2026 წლის პირველ კვარტალში 582 ტონამდე გაიზარდა - ეს არის 460%-ზე მეტი მატება რვა წელზე ნაკლებ დროში. ეს არ არის უბრალო დივერსიფიკაცია, ეს უფრო "საფინანსო ციხესიმაგრის" მშენებლობაა.
ანალოგიურად, ჩინეთი უკვე 17 თვეა ზრდის რეზერვებს და პარალელურად ტრილიონობით დოლარის აშშ-ის სახელმწიფო სახაზინო ობლიგაციებს ფლობს, რითაც ფაქტობრივად აზღვევს რისკებს იმ სისტემისგან, რომლის დაფინანსებაშიც თავად მონაწილეობს.
გარდა ამისა, უზბეკეთის მიერ საკუთარი რეზერვების 87%-ის ოქროში განთავსება არის მკაფიო გზავნილი იმის შესახებ, თუ რომელ აქტივს ანდობს ის ღირებულების შენარჩუნებას კრიზისის დროს.
