არასამთავრობო ორგანიზაცია Urgewald-ის მონაცემებით, 2026 წლის პირველ ცხრა თვეში ევროპამ რუსეთის არქტიკული ენერგეტიკული პროექტიდან თხევადი ბუნებრივი აირის (LNG) შესასყიდად დაახლოებით 7.88 მილიარდი ევრო გადაიხადა, მიუხედავად ბრიუსელის მცდელობისა, მოსკოვიდან გაზის იმპორტი ეტაპობრივად შეწყვიტოს.
ანალიტიკური კომპანია Kpler-ის მონაცემებზე დაყრდნობით მომზადებული ეს ციფრები ცხადყოფს, თუ რამდენად რჩება ევროკავშირი რუსულ ენერგომატარებლებზე დამოკიდებული: მიმდინარე წლის იანვარ-სექტემბრის პერიოდში ევროპულ პორტებში რეკორდული მოცულობის - 12 მილიონი ტონა გაზი შევიდა.
ევროკავშირი რუსულ ენერგიაზე დამოკიდებულებისგან გათავისუფლებას უკვე დიდი ხანია ცდილობს და წელს მოსკოვზე უარის სათქმელად არაერთი ზომა შემოიღო. ბრიუსელმა 2026 წლის დასაწყისში რუსეთთან ახალი ენერგეტიკული კონტრაქტების გაფორმება აკრძალა, ხოლო რუსულ LNG-ზე სრული ემბარგო 2027 წლის 1 იანვარს უნდა ამოქმედდეს.
ამავდროულად, ტრამპის ადმინისტრაციამ ცოტა ხნის წინ ე.წ. ლინდსი გრემის აქტი დააანონსა, რაც შეერთებულ შტატებს აძლევს უფლებამოსილებას, ევროპაში რუსული LNG-ის მიწოდებას სანქციები მანამდე დაუწესოს, ვიდრე თავად ევროკავშირის იმპორტის აკრძალვა ამოქმედდება.
ეს ყველაფერი ემთხვევა პერიოდს, როდესაც ევროპის მიწისქვეშა საცავებში გაზის მარაგი რეკორდულად დაბალ ნიშნულზეა და ბლოკი ენერგეტიკული კრიზისის წინაშე დგას, რაც ბრიუსელს ვაშინგტონის გადაწყვეტილებების წინაშე სულ უფრო მოწყვლადს ხდის, რადგან აშშ ევროკავშირისთვის LNG-ის მთავარი მიმწოდებელია.
იანვარ-სექტემბერში რუსული პროექტიდან იამალ LNG (Yamal) ევროპაში თხევადი გაზის იმპორტი წლიურად 9.5%-ით გაიზარდა, ევროკავშირის პორტებმა კი იამალის დაფიქსირებული ტვირთების 85% მიიღეს.
სექტემბერში ევროკავშირის მიწოდების თითქმის სამი მეოთხედი საფრანგეთმა მიიღო. Kpler-ის მონაცემებით, დიუნკერკისა და მონტუარის პორტებზე 571 716 ტონა არქტიკული LNG შევიდა.
ნიდერლანდებმა 146 461 ტონა LNG-ის იმპორტი განახორციელა, ხოლო პორტუგალიამ - 74 263 ტონის. ესპანეთსა და ბელგიის ზეებრიუგეს ტერმინალში რუსული ტვირთები არ დაფიქსირებულა.
ევროპაში არქტიკული LNG-ით ვაჭრობის შენარჩუნება აჩვენებს, რამდენად რთულია გაზის ეტაპობრივი უარყოფის გრძელვადიანი პოლიტიკური ვალდებულების დაუყოვნებლივ კომერციულ შეწყვეტად ქცევა.
აღნიშნული მონაცემები რუსულ თხევად გაზზე ევროკავშირის მიერ დაწესებული პირველადი შეზღუდვების ეფექტიანობას ეჭვქვეშ აყენებს. მოქმედი მოკლევადიანი კონტრაქტებით იმპორტის აკრძალვა 25 აპრილს ამოქმედდა, თუმცა სექტემბერში მიწოდებამ 792 440 ტონას მიაღწია, რაც წინა წლის ანალოგიურ მაჩვენებელზე ოდნავ მეტიც კია.
