გასულ წელს ევროპელი ნატოს წევრების სამხედრო ხარჯები ისეთი ტემპით გაიზარდა, როგორიც 1953 წლის შემდეგ არ დაფიქსირებულა - ამის შესახებ Euronews-ი წერს.
აშშ-ის ზეწოლის შემდეგ - როდესაც პრეზიდენტმა ტრამპმა ნატოს მოკავშირეები თავდაცვის ხარჯების მიზნობრივი მაჩვენებლების შეუსრულებლობის გამო გააკრიტიკა - 2025 წელს თავდაცვაში კონტინენტის ინვესტიციები 14%-ით გაიზარდა და 865 მილიარდ დოლარს მიაღწია.
სტოკჰოლმის მშვიდობის კვლევის საერთაშორისო ინსტიტუტის (SIPRI) მონაცემებით, ეს 1950-იანი წლების შემდეგ ყველაზე მკვეთრი ზრდაა და 10 წლის წინანდელ მაჩვენებელს ორჯერ აღემატება.
SIPRI-ს თანახმად, გასულ წელს ბერლინმა თავდაცვაში დაახლოებით 114 მილიარდი დოლარის ინვესტიცია განახორციელა, რაც 2024 წელთან შედარებით ხარჯების 24%-იანი ნახტომია.
ეს ნიშნავს, რომ გერმანიამ დიდ ბრიტანეთს გადაუსწრო და ევროკავშირში თავდაცვის ყველაზე დიდი ინვესტორი გახდა, მსოფლიოში კი მეოთხე ადგილს იკავებს აშშ-ის ($854 მლრდ), ჩინეთისა ($336 მლრდ) და რუსეთის ($190 მლრდ) შემდეგ.
კიდევ რომელი ქვეყნები ზრდიან სამხედრო ხარჯებს?
კიდევ ერთი მსხვილი ეკონომიკა, რომელიც სამხედრო ხარჯების გაზრდას არ ერიდება, იტალიაა (20%-იანი მატებით). ის ახლა სამხედრო ხარჯებით ისრაელთან თანაბარ პოზიციაზეა.
ესპანეთი, რომელიც ნატოში ტრადიციულად ჩამორჩენილთა სიაში იყო, კიდევ უფრო შორს წავიდა 50%-იანი ნახტომით. მან 90-იანი წლების დასაწყისის შემდეგ პირველად აამაღლა თავისი სამხედრო ხარჯები ალიანსის წინა სამიზნე ნიშნულამდე - მშპ-ს 2%-მდე.
| ქვეყანა | თავდაცვაზე 2025 წლის დანახარჯი (მლრდ $) | ცვლილება 2024-ის შემდეგ |
| აშშ | 854 | -7.5% |
| ჩინეთი | 336 | 7.4% |
| რუსეთი | 190 | 5.9% |
| გერმანია | 114 | 24% |
| ინდოეთი | 92.1 | 8.9% |
| გაერთიანებული სამეფო | 89.0 | -2.0 |
| უკრაინა | 84.1 | 20% |
| საუდის არაბეთი | 83.2 | 1.4% |
| საფრანგეთი | 68.0 | 1.5% |
| იაპონია | 62.2 | 9.7% |
| ისრაელი | 48.3 | -4.9% |
| იტალია | 48.1 | 20% |
| სახმრეთ კორეა | 47.8 | 2.6% |
| პოლონეთი | 46.8 | 23% |
| ესპანეთი | 40.2 | 50% |
| კანადა | 37.5 | 23% |
| ავსტრალია | 35.3 | 3.0% |
| თურქეთი | 30.0 | 7.2% |
| ნიდერლანდები | 28.9 | 14% |
| ალჟირი | 25.4 | 11% |
ვინ ხარჯავს ყველაზე მეტს მშპ-სთან მიმართებით?
თავდაცვის ხარჯების მშპ-სთან ფარდობის განხილვა უფრო ნათელ სურათს იძლევა იმის შესახებ, თუ ვინ განიხილავს თავდაცვას ეროვნულ პრიორიტეტად.
უკრაინის გამოკლებით (რომლის მაჩვენებელი დაახლოებით 40%-ია), მსოფლიო ლიდერი ალჟირია შთამბეჭდავი 8.8%-ით. ევროპაში კი მოწინავე ქვეყნები რუსეთს ესაზღვრებიან.
პოლონეთი პირველ ადგილზეა, რომელიც მშპ-ს 4.5%-ს იარაღსა და თავდაცვის ინფრასტრუქტურაზე მიმართავს.
მეორე ადგილზეა ლატვია 3.6%-ით, მას მოსდევს ესტონეთი (3.4%) და ნორვეგია (3.3%). რეიტინგის ბოლოში კი ისლანდია (ფაქტობრივად 0%), ირლანდია (0.2%) და შვეიცარია (0.8%) არიან.
კონტინენტის ხუთ უმსხვილეს ეკონომიკას შორის, მიუხედავად 2025 წელს სამხედრო ხარჯების მცირედი კლებისა, დიდი ბრიტანეთი კვლავ რჩება ყველაზე მსხვილ ინვესტორად მშპ-სთან მიმართებით (2.4%). მას მოსდევს გერმანია (2.3%), ესპანეთი (2.1%), საფრანგეთი (2%) და იტალია (1.9%).
