საქართველოს მთავრობა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის გენერალური გეგმის - "მასტრეპლანის" ალტერნატივებზე მუშაობს - ამის შესახებ ირკვევა ეკონომიკის სამინისტროს სსიპ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი ნავსადგურის განვითარების სააგენტოს მიერ PORT CONSULTANT ROTTERDAM-თან გაფორმებული კონტრაქტიდან.
საკონსულტაციო კომპანიასთან ხელშეკრულება 24 აპრილს გაფორმდა და მისი ღირებულება 101,480 ევროს შეადგენს. ხელშეკრულების პირობებიდან ირკვევა, რომ ეკონომიკის სამინისტრო პორტის არსებული გენერალური გეგმის გადახედვასა და ალტერნატივების შესწავლაზე მუშაობს. სწორედ აღნიშნული ალტერნატიული პროექტი უნდა მიაწოდოს PORT CONSULTANT ROTTERDAM-მა სსიპ ანაკლიის ღრმაწყლოვანი განვითარების სააგენტოს, ამასთან განახლებულ მასტერპლანს უნდა ახდეს კაპიტალური დანახარჯების განახლებული ბიუჯეტიც.
გაფორმებული ხელშეკრულება იწყება ტექსტით, რომ პროექტის გენერალური გეგმის ალტერნატივების შეფასება გახდა საჭირო, თუმცა არ არის მითითებული თუ რამ განაპირობა აღნიშნული აუცილებლობა.
ამასთან, კონტრაქტორმა სახელმწიფოს 2050 წლამდე ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის ტვირთნაკადის პროგნოზიც. კიდევ ერთი პუნქტი, რასთან დაკავშირებითაც საკონსულტაციო კომპანიამ საკუთარი პოზიცია უნდა წარადგინოს, შეეხება პორტის მმართველობის მოდელთან დაკავშირებით რეკომენდაციებს.
მნიშვნელოვანია გარემოება, რომ ამ დრომდე სახელმწიფოსა და 2024 წელს დასრულებულ საერთაშორისო კონკურსში უპირატეს მონაწილედ დასახელებულ ჩინურ კორპორაცია CCCC-ის შორის მიმდინარე მოლაპარაკებები ეფუძნებოდა როგორც ტვირთნაკადის, ასევე პორტის გენერალური გეგმის წინა ვერსიებს. აღნიშნული გენერალური გეგმის და ტვირთნაკადის პროგნოზის, ასევე კაპიტალური დანახარჯების შეფასების განახლება სავარაუდოდ მიანიშნებს იმაზე, რომ ამ დრომდე მიმდინარე მოლაპარაკებებს კონკრეტული შედეგისთვის, რაც საინვესტიციო ხელშეკრულების ხელმოწერაში უნდა მდგომარეობდეს, ჯერ არ მიუღწევია და ამჟამად პორტის გენერალური გეგმის და ტვირთნაკადის პროგნოზის განახლება გახდა საჭირო.
გაჭიანურებული მოლაპარაკებები ანაკლიის პორტის შესახებ:
2024 წლის მაისში ეკონომიკის სამინისტროს მიერ ჩატარებულ საერთაშორისო კონკურსში უპირატეს მონაწილედ ჩინური სახელმწიფო კონსორციუმი CCCC დასახელდა. მაშინდელმა ეკონომიკის მინისტრმა ლევან დავითაშვილმა განაცხადა, რომ ამ კომპანიასთან საინვესტიციო შეთანხმება საკითხების დაზუსტების შემდეგ "უახლოეს დღეებში" გაფორმდებოდა, თუმცა უკვე ერთი წელი და 11 თვე გავიდა და ამ დრომდე CCCC-თან საინვესტიციო შეთანხმება გაფორმებული არაა. შეთანხმების გაფორმების შემთხვევაში სახელმწიფო ამ კომპანიას "ანაკლიის საზღვაო ნავსადგურის" კომპანიის 49%-ის წილს გადასცემს, CCCC-ის ვალდებულება კი პორტში ასობით მილიონი დოლარის ჩადება და მისი ოპერირება იქნება. პროექტის პირველი ფაზის ღირებულება $600 მილიონამდეა. თუმცა, როგორც ცნობილია CCCC-ის აქვს კითხვები პროექტის კომერციულ რისკებზე, მთავრობა კი აცხადებს, რომ ინვესტორთან გააფორმებს მხოლოდ ისეთ შეთანხმებას, რომელიც სესხის და ტვირთების გარანტიას არ ითვალისწინებს. "6 ძირითადი საკითხია, რაც დასაზუსტებელია" - განაცხადა 2025 წლის სექტემბერში ირაკლი კობახიძემ, როცა BMG-მ CCCC-თან მოლაპარაკებების პროცესი მოიკითხა.
შესაბამისად, უკვე არაერთი თვეა ამ მიმართულებით სიახლე ფაქტობრივად არ ყოფილა და მთავრობა მხოლოდ აცხადებს, რომ საზოგადოებას პროექტის შესახებ "უახლოეს მომავალში" მეტ ინფორმაციას აცნობებენ, თუმცა თუ რას ნიშნავს "უახლოესი მომავალი" უცნობია. ასე მაგალითად, 2025 წლის იანვარში ეკონომიკის მინისტრის მოადგილემ, თამარ იოსელიანმა განაცხადა, რომ "ძალიან მალე" ანაკლიასთან დაკავშირებით "მეტი სიცხადე" იქნებოდა, თუმცა ამ განცხადებიდან სამი თვის შემდეგაც მთავრობის მიერ ანაკლიის პორტის პროექტთან დაკავშირებით ახალი არაფერი თქმულა.
2026 წელს მთავრობა ანაკლიის ღრმაწყლოვანი პორტის ინფრასტრუქტურულ სამუშაოებზე 50 მილიონ ლარს დახარჯავს. საუბარია 2024 წლის აგვისტოში გაფორმებული კონტრაქტის შესაბამისად, ბელგიური კომპანია Jan De Nul-ის მიერ ზღვის ფსკერის დაღრმავების და ტალღმტეხელის მოწყობაზე, რომლის ჯამური ღირებულებაც 204 მილიონი დოლარია.
